22 487 12 23 [email protected]

Chcę zatrudnić osobę niepełnosprawną. Co powinienem wiedzieć na samym początku? Od czego mam zacząć?

Niepełnosprawny, niepełnosprawność, osoby niepełnosprawne z takimi pojęciami spotykamy się w mediach: prasie, telewizji lub na drodze realizacji kampanii społecznych. W obecnym czasie sporo słyszy się o aktywizacji zawodowej osób niepełnosprawnych. Czy jednak wiesz kto to właściwie jest? Zastanawiasz się nad podjęciem współpracy z osobą niepełnosprawną i nie do końca wiesz jak to będzie wyglądało? Jakie ty możesz napotkać trudności i jakie bariery może mieć osoba niepełnosprawna wykonując zlecaną przez ciebie pracę lub poruszając się w Twojej firmie?

A może się obawiasz? To zrozumiałe, jeśli robisz to po raz pierwszy. Chcąc podjąć współpracę z osobą niepełnosprawną, warto zaznajomić się z kilkoma podstawowymi pojęciami i możliwymi udogodnieniami jakie mogą ułatwić osobie niepełnosprawnej wykonywanie wielu zadań. O tym właśnie będzie artykuł.

Osoba niepełnosprawna prawnie i formalnie

O statusie osoby niepełnosprawnej decyduje posiadany przez nią dokument w postaci orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Taki dokument wydawany jest przez powiatowe i miejskie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, ZUS lub KRUS. To właśnie ten dokument upoważnia osobę niepełnosprawną do korzystania z ulg i obowiązujących praw. Bez ważnego orzeczenia osoba traci status osoby niepełnosprawnej i z formalnego punktu widzenia przestaje nią być. Jest to istotne w momencie, kiedy osoba była już zatrudniona w danej firmie, korzystała z uprawnień, jednak w między czasie jej orzeczenie utraciło ważność, a do tego czasu nie dostarczono aktualnego orzeczenia. Analogicznie jest w sytuacji gdy pracownik w trakcie pracy otrzymuje status osoby niepełnosprawnej. Podsumowując, chcąc korzystać z uprawnień jakie przysługują przy zatrudnieniu osoby niepełnosprawnej, niezbędne jest jej aktualne orzeczenie.

Niepełnosprawność jak to rozumieć?

Pewne trwałe uszkodzenie organizmu, które przyczynia się do ograniczonej sprawności w pełnieniu codziennych zadań i ról społecznych to właśnie niepełnosprawność. To uszkodzenie może mieć różne nasilenie (stopień niepełnosprawności):

  • lekki stopień,
  • umiarkowany stopień,
  • znaczny stopień.

Niepełnosprawność może występować w różnych obszarach funkcjonowania (rodzaj niepełnosprawności):

  • Niepełnosprawność wzrokowa. Są to osoby niewidome, słabowidzące lub niedowidzące 04-O. Warto dodać, że osoby posiadające wadę wzroku, taką jak np. krótkowzroczność, którą można skorygować odpowiednio dobranymi szkłami, nie uzyskują statusu osoby niepełnosprawnej.
  • Niepełnosprawność słuchowa. Są to osoby niesłyszące, słabosłyszące lub osoby z zaburzeniami mowy 03-L.
  • Niepełnosprawność ruchowa. Są to osoby z niedowładem, amputacją kończyny i z tego względu poruszające się na wózku 05-R lub osoby z zaburzeniami neurologicznymi 10-N.
  • Niepełnosprawność intelektualna. Są to osoby z upośledzeniem umysłowym 01-U lub osoby z chorobami psychicznymi takimi jak np. zaburzeniami lękowymi, nastroju czy zaburzeniami otępiennymi 02-P.

Szerzej ten temat opisaliśmy w artykule: jakie dokumenty potwierdzają niepełnosprawność pracownika

Wystąpienie niepełnosprawności może mieć przyczyny zewnętrzne takie jak np. nagły wypadek, czy wewnętrzne czyli najczęściej choroby wrodzone i genetyczne. Oczywiste jest, że w zależności od stopnia i rodzaju niepełnosprawności, osoby posiadają różne bariery i potrzeby. Z innymi trudnościami będzie zmagać się osoba niewidoma a z innymi osoba poruszająca się na wózku. W związku z tym tak ważne jest indywidualne podejście do każdego i nie należy wszystkich osób z niepełnosprawnością, mówiąc kolokwialnie, wrzucać do jednego worka.

Sprawność osób niepełnosprawnych.

Posiadanie przez osobę niepełnosprawności nie oznacza, że staje się ona całkowicie niesprawna, a jedynie może mieć w mniejszym lub większym stopniu utrudnione wykonywanie określonych zadań. Rodzi to szereg sytuacji utrudnień lub ograniczeń. W związku z tym osoba niepełnosprawna nierzadko staje w obliczu wyzwania, wykonując podstawowe czynności dnia codziennego. Skłania to do myślenia w kategorii: co zrobić? Jak rozwiązać powtarzający się problem? Rodzą się pomysły i rozwiązania, które mogą okazać się przydatne również w innych okolicznościach. W ten oto sposób osoba niepełnosprawna jest niejako zmuszona przez sytuację do poszukiwania swoich mocnych stron i do tworzenia w sobie nowych umiejętności, które mają swoistą jakość, ponieważ powstają na drodze życiowych doświadczeń.

Jak usprawnić osobę niepełnosprawną?

Usprawnienie osoby niepełnosprawnej polega na pewnym dostosowaniu otoczenia, ułatwiając jej wykonywanie zleconych zadań. Obecnie na rynku istnieje już mnóstwo technologicznych rozwiązań, które pozwalają na aktywne uczestnictwo w życiu społecznych a także podjęcie aktywności zawodowej. Przykładem są w pełni udźwiękowione sprzęty elektroniczne, począwszy od komputerów z odpowiednim oprogramowaniem, które umożliwią osobie z niepełnosprawnością na wykonywanie pracy biurowej, w księgowości, tłumacza a także pracy dziennikarskiej. Istnieją także przystosowane telefony komórkowe i aplikacje, udźwiękowione sprzęty AGD, sprzęty codziennego użytku takie jak waga czy termometr. Rozwiązania tak naprawdę istnieją wszędzie wokół, chodź być może na co dzień nie myślimy o tym. Są to przykładowo różnego rodzaju oznaczenia schodów, oznaczenia brajlowskie, udźwiękowione sygnalizacje świetlne pomocne dla osób z uszkodzonym wzrokiem lub podjazdy, barierki, windy, niskie czy całkowite zniesienie krawężników pomocne dla osób z niepełnosprawnością ruchową. Takie rozwiązania i wiele innych pozwalają w pewnym stopniu na pokonywanie na co dzień spotykanych utrudnień, co sprawia, że osoba może stać się bardziej aktywna i samodzielna. Nierzadkim rozwiązaniem przez pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne jest zawarcie umowy w formie telepracy, co umożliwia wykonywanie pracy zdalnie czyli poza siedzibą firmy. Eliminuje to szereg utrudnień, a osoba może skupić się wyłącznie na swojej pracy.

Zatrudniając osobę z niepełnosprawnością istnieje możliwość uzyskania dofinansowania z środków PFRON na jej wynagrodzenie, dostosowanie bądź wyposażenie stanowiska pracy. Ten temat oraz omówienie obowiązujących przepisów i warunków zatrudnienia jest na tyle obszerny, że poruszymy go w kolejnych artykułach.