22 487 12 23 [email protected]

Zatrudnienie pracownika niepełnosprawnego. Jak czytać orzeczenie o niepełnosprawności?

utworzone przez | 20, 08, 2018 | Zatrudnienie pracownika niepełnosprawnego, Dofinansowanie PFRON, Rekrutacja pracownika niepełnosprawnego, Wpłata PFRON

Czy wiesz, że stwierdzona niezdolność do pracy na orzeczeniu o niepełnosprawności wcale nie oznacza zakazu pracy? Niestety, to błędne przekonanie nadal tkwi w świadomości wielu ludzi. Często jest to powód, dla którego pracodawcy nie decydują się na rekrutację pracowników niepełnosprawnych, a osoby z orzeczeniem nie szukają pracy lub mają spore problemy z jej znalezieniem. Co więc oznacza ten zapis na orzeczeniu i jakie ma konsekwencje dla pracodawcy i pracownika?

Niewątpliwie posiadanie niepełnosprawności wymaga reorganizacji życia danej osoby. Dotyczy to zarówno sfery osobistej jak i zawodowej. Jak wiadomo, praca zawodowa to nie tylko źródło dochodu, ale również forma rehabilitacji, ma ona znaczenie dla kształtowania poczucia własnej wartości i bycia potrzebnym. Wszystkie te aspekty są niezmiernie ważne dla osoby z niepełnosprawnością. Niestety, mimo rosnącej świadomości społecznej nadal istnieją różne bariery i ograniczenia oraz błędne przekonania, które do nich prowadzą. W poniższym artykule szczegółowo wyjaśniamy zasady zatrudniania osób z orzeczeniem o niepełnosprawności.

Dlaczego warto zatrudniać pracowników z niepełnosprawnościami? Przeczytaj o korzyściach płynących z zatrudniania osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności

Pracownik niepełnosprawny i Jego orzeczenie o niepełnosprawności. Co warto wiedzieć?

Zacznijmy od początku i wyjaśnijmy, na czym obecnie polega orzekanie o niepełnosprawności i skąd bierze się pojęcie „całkowita niezdolność do pracy”.

W polskim prawie pojęcie całkowita niezdolność do pracy związana jest z wydawaniem orzeczeń o niepełnosprawności. Na początek warto podkreślić, że istnieją dwa rodzaje tych orzeczeń:

  • wydawane dla celów rentowych przez lekarzy orzeczników ZUS czy KRUS,
  • wydawane dla celów pozarentowych przez powiatowe zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności.

Orzekaniem o niezdolności do pracy do celów rentowych zajmuje się lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i ocenia stopień niepełnosprawności do pracy. Wydaje on orzeczenie, na podstawie którego ZUS podejmuje decyzję w sprawie świadczeń rentowych. Lekarz orzecznik kwalifikuje osobę jako: częściowo niezdolną do pracy, całkowicie niezdolną do pracy czy też całkowicie niezdolną do pracy oraz samodzielnej egzystencji.

Zgodnie z ustawą o rehabilitacji orzekaniem o niepełnosprawności do celów pozarentowych zajmują się Powiatowe Zespoły ds. Orzekania o Niepełnosprawności. W tym przypadku ustala się trzy stopnie niepełnosprawności:

  • znaczny,
  • umiarkowany,
  • lekki.

Art. 5 Ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. 1997, Nr 123, poz. 776 z późn. zm.) stanowi, że orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o całkowitej niezdolności do pracy, traktowane jest na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Odpowiednikiem orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji jest znaczny stopień niepełnosprawności.
Warto tu podkreślić, że 1 września 1997r. zmieniły się zasady orzekania o niepełnosprawności i przestały funkcjonować komisje lekarskie do spraw inwalidztwa i zatrudnienia przy Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Nie wydaje się już orzeczeń stwierdzających I, II lub III grupę inwalidzką, natomiast osoby, które przed wejściem w życie ustawy zaliczono do jednej z tych grup, pozostały niepełnosprawnymi oraz zachowały nabyte uprawnienia pod warunkiem, że to orzeczenie nie straciło swojej ważności lub nie zostało zmienione.

Stopnie niepełnosprawności orzekane przez powiatowe lub wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawnościOrzeczenia wydawane przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń SpołecznychOrzeczenia wydawane przez komisje do spraw inwalidztwa i zatrudnieniaOrzeczenia Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
lekkiczęściowa niezdolność do pracyIII grupa inwalidzkastała lub długotrwała niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym bez prawa do zasiłku pielęgnacyjnego
umiarkowanyczęściowa niezdolność do pracy na orzeczeniu wydanym w okresie od 1 stycznia do 16 sierpnia 1998 r.II grupa inwalidzkabrak
znacznycałkowita niezdolność do pracy i do samodzielnej egzystencjiI grupa inwalidzkastała lub długotrwała niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym z prawem do zasiłku pielęgnacyjnego

Zasady orzekania reguluje również rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2003r. nr 139 poz.1328) a nadzór nad orzekaniem o niepełnosprawności sprawuje Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych.

Formalnym potwierdzeniem statusu osoby niepełnosprawnej jest orzeczenie o niepełnosprawności. Przedstawienie dokumentu pracodawcy pozwala zaliczyć pracownika do wskaźnika osób niepełnosprawnych, które ma znaczenie przy ubieganiu się o dofinansowanie do wynagrodzeń z PFRON, ale o tym w dalszej części artykułu.

Orzeczenie o niepełnosprawności zawiera często informację o częściowej lub całkowitej niezdolności danej osoby do pracy, a niekiedy też do samodzielnej egzystencji. Wbrew pozorom nie wyklucza to jednak z możliwości podjęcia pracy, także na otwartym rynku. Niezdolność do pracy oznacza brak możliwości zatrudnienia danej osoby w normalnych warunkach. Jednak po dostosowaniu miejsca pracy do potrzeb pracownika można go przyjąć. Istnieją także zakłady pracy dedykowane osobom z orzeczeniem. Ostateczną decyzję o dopuszczeniu do pracy na konkretne stanowisko podejmuje lekarz medycyny pracy. Osoby niepełnosprawne, w zależności od schorzenia i stopnia niepełnosprawności mogą szukać zatrudnienia:

  • w zakładach pracy chronionej
  • na otwartym rynku pracy, w tym w formie telepracy (pracy zdalnej)



Praca dla osób niepełnosprawnych. Jakie zawody mogą wykonywać osoby z różnymi dysfunkcjami?

Utrudnieniem w podjęciu pracy jest nie tylko stan zdrowia, ale też bariery architektoniczne, brak odpowiedniego sprzętu czy środków transportu, niskie wykształcenie potencjalnego pracownika, brak wiary i determinacji w znalezienie pracy. Problemem są także obawy pracodawców przed zatrudnieniem osoby niepełnosprawnej. Obecnie jednak osoby z niepełnosprawnością mają większą możliwość zdobyć wykształcenie, znaleźć pracę i wykonywać wymarzony zawód, niż jak miało to miejsce w poprzednich latach.

Na przestrzeni ostatnich lat stopniowo zwiększa się poziom zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Kiedyś szczotkarz czy masażysta to była typowa praca dla osób z orzeczeniem. Warszawa i inne miasta umożliwiają teraz znalezienie zatrudnienia także w innych zawodach. Przykładowo osoby z dysfunkcją wzroku mogą pracować na stanowisku muzyka, masażysty, tłumacza, nauczyciela języków obcych czy ociemniałych, słabowidzących i niewidomych. Osoby niesłyszące mogą wykonywać zawody związane z plastyką, grafiką i projektowaniem, krawiectwem, programowaniem czy analityką finansową. Z kolei osoby poruszające się na wózku inwalidzkim mają możliwość podjęcia pracy w administracji, jako instruktor dla osób niepełnosprawnych, jubiler, tłumacz, dziennikarz itd. Dla osób z niepełnosprawnością intelektualną także są tworzone stanowiska pracy w różnych zawodach, np. w postaci pomocnika murarza, piekarza, stolarza czy też przetwarzaniu grafiki. Popularne są także zajęcia wymagające skupienia, dokładności i powtarzalności wykonywanych zadań, jak np. montaż drobnych elementów.

Na różnych portalach, jak Pracuj.pl, Jooble czy sprawniwpracy pojawiają się ogłoszenia o pracę zachęcające do aplikowania osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności.

 

Aktywność ekonomiczna osób niepełnosprawnych prawnie w wieku 16 lat i więcej oraz w wieku produkcyjnym (18-59/64) w latach 1993 – 2019 (IV kw. 2019r.)

ROKZestawienie średnioroczne
OgółemAktywni zawodowoBierni zawodowoWspółczynnik aktywności zawodowejWskaźnik zatrudnieniaStopa bezrobocia
razempracującybezrobotni
w tysiącachw %
osoby niepełnosprawne w wieku produkcyjnym
20012563668535132189526.120.919.8
20022555658523135189725.820.520.5
20032462584471112187823.719.119.2
20042458576446130188223.418.122.6
20052386570444125181623.918.621.9
2006228050341687177722.118.217.3
2007225951143972174822.619.414.1
2008221352846069168523.920.813.1
2009206850844365156024.621.412.8
2010202352144180150325.721.815.3
2011199152344281146726.322.215.5
2012195353745087141627.52316.2
2013191852443094139427.322.417.9
2014190151643483138527.122.816.1
2015186448341963138125.922.513
2016177347642155129726.823.711.6
2017168048644245119428.926.39.3
2018162546042633116628.326.27.2
2019158845842533113028.826.87.2
Źródło: GUS, dane kwartalne BAEL. Opracowanie BON MRPiPS.

Zatrudnienie pracownika niepełnosprawnego a niezdolność do pracy w orzeczeniu. Co to oznacza dla pracodawcy?

Nawet pracownik z orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji może podjąć zatrudnienie. Ocena czy mu wolno i w jakich warunkach leży po stronie lekarza medycyny pracy. Przejdźmy jednak do szczegółów.

Osoba niepełnosprawna może podjąć zatrudnienie zarówno na chronionym jak i na otwartym rynku pracy. Niestety sformułowanie w orzeczeniu: całkowicie niezdolny do pracy może zmylić niejednego pracodawcę, zwłaszcza takiego, który dotąd nie zatrudniał pracowników z niepełnosprawnością. Jak już wspomnieliśmy, takim orzeczeniem dysponują osoby, które otrzymały prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Powodem tego może być trwała lub nabyta na skutek wypadku niepełnosprawność. Taka osoba stając na komisję ZUS zostaje zakwalifikowana przez lekarza orzecznika jako całkowicie niezdolna do pracy lub częściowo niezdolna do pracy.

Kluczowy jest tu fakt, że orzeczenie o niezdolności do pracy dotyczy sytuacji, w której dana osoba miałaby wykonywać swoją pracę w warunkach normalnych, czyli nieuwzględniających występowania określonej niepełnosprawności. Nie oznacza to jednak zakazu podjęcia przez nią pracy. Możliwa jest więc rekrutacja pracowników niepełnosprawnych posiadających orzeczenie o niezdolności do pracy. Orzeczenie jest wskazaniem konieczności stworzenia przez pracodawcę przystosowanych warunków pracy do potrzeb związanych z niepełnosprawnością pracownika. W momencie, gdy pracodawca odpowiednio przystosuje stanowisko pracy uwzględniając stopień i rodzaj niepełnosprawności kandydata, to taka osoba może podjąć pracę na takim stanowisku. Przykładowo, przystosowaniem może być zapewnienie odpowiedniego sprzętu lub coraz częściej praktykowana nie tylko w przypadku osób niepełnosprawnych praca zdalna, czyli telepraca.

Jakie są korzyści dla pracodawcy i pracownika z zatrudnienia w formie telepracy? Dowiedz się czytając nasz artykuł na blogu.

Warunkiem zatrudnienia osoby z niepełnosprawnością jest uzyskanie pozytywnej opinii od lekarza medycyny pracy. Skierowanie na badania wystawia pracodawca, w którym opisuje stanowisko i warunki pracy, uwzględniając również czynniki niebezpieczne. Ocena lekarza dotyczy określonych warunków na danym stanowisku pracy i stanu zdrowia kandydata. Podobnie odbywa się to w przypadku zatrudnienia pracowników pełnosprawnych, jednak w tym przypadku lekarz dodatkowo ocenia czy dana niepełnosprawność pozwala na wykonywanie pracy w określonych przez pracodawcę warunkach.

Niepełnosprawny na rynku pracy

Zatrudnienie osoby niepełnosprawnej i Jego praca w godzinach nocnych

Zgodnie z ustawą o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych osoby niepełnosprawne nie mogą być zatrudniane w porze nocnej, czyli między 21.00 a 07.00 i nie mogą wykonywać swoich obowiązków w godzinach nadliczbowych. Zakaz ten dotyczy pracowników posiadających zarówno orzeczenia o niepełnosprawności ze stopniem lekkim, jak i umiarkowanym oraz znacznym. Od tej reguły występuje wyjątek. Jedynie w dwóch przypadkach zasada ta nie obowiązuje:

  • gdy pracownik zatrudniony jest przy pilnowaniu i wykonuje czynności bezpośrednio związane z pilnowaniem mienia,
  • oraz gdy pracownik sam wyrazi chęć pracy w nocy. Wówczas lekarz medycyny pracy lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad osobą niepełnosprawną może wyrazić na to zgodę. Koszty takich badań pokrywa pracodawca. Po uzyskaniu takiego oświadczenia pracodawca może zlecać pracownikowi niepełnosprawnemu wykonywanie pracy w godzinach ujętych w kodeksie pracy.

Jakie są zasady pracy w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej dla osób niepełnosprawnych? Szczegółów dowiesz się czytając nasz poprzedni wpis na blogu.

Utrata zdolności do pracy pracownika w trakcie trwania zatrudnienia – co dalej?

Jeżeli pracownik w trakcie trwania zatrudnienia w danej firmie utracił zdolność do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku pracy, to ma to ogromne znaczenie nie tylko dla niego samego, ale również dla pracodawcy. Jeżeli pracodawca wcześniej nie zatrudniał żadnych osób niepełnosprawnych, to naturalną kwestią jest to, że może nie mieć odpowiednio przystosowanych stanowisk pracy. W momencie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego i podjęcia z nim współpracy decyduje się również na przystosowanie dla niego warunków i miejsca pracy. PFRON udzielając wsparcia pracodawcom w zakresie zatrudniania osób niepełnosprawnych daje możliwość pozyskania środków na ten cel. Spełniając określone warunki można uzyskać refundację kosztów na adaptację lub wyposażenie stanowiska pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych.

Jak uzyskać pomoc z PFRON na przystosowanie miejsc pracy dla pracowników niepełnosprawnych? Instrukcję ubiegania się o dofinansowanie znajdziesz na naszym blogu.

Inaczej sytuacja wygląda, jeśli pracownik w trakcie zatrudnienia nabędzie schorzenie i nie będzie mógł wykonywać pracy na dotychczasowym stanowisku pracy, gdyż lekarz medycyny pracy nie wyrazi na to zgody.

Przeciwwskazanie lekarskie do wykonywania choćby jednego obowiązku należącego do zakresu czynności na zajmowanym stanowisku pracy uzasadnia wypowiedzenie umowy o pracę.

Źródło: wyrok Sądu Najwyższego z 16 grudnia 1999 r. (sygn. akt I PKN 469/99)

Pracodawca może też wyznaczyć dla niego inne stanowisko lub stworzyć nowe, ważne by było dostosowane do potrzeb zatrudnionego i umożliwiało mu dostęp do podstawowego zaplecza socjalnego. W przypadku, gdy w wyniku wypadku przy pracy lub wystąpienia choroby zawodowej pracownik nabędzie niepełnosprawność (nie ze swojej winy), to pracodawca jest zobowiązany do wyznaczenia mu innego miejsca pracy lub dostosowania obecnego miejsca pracy do aktualnych potrzeb. Pracodawca musi zorganizować nowe stanowisko pracy w ciągu 3 miesięcy od daty zgłoszenia przez pracownika gotowości powrotu do pracy, co z kolei powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia zaliczenia do osób niepełnosprawnych.

Jak wskazuje PFRON, koszty adaptacji miejsca pracy nie mogą być przeszkodą w zatrudnieniu pracownika z orzeczeniem o niepełnosprawności. Jeżeli pracodawca nie wyznaczy pracownikowi innego stanowiska pracy w określonym terminie, to w związku z tym musi dokonać opłaty do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w wysokości piętnastokrotności przeciętnego wynagrodzenia. Nie dotyczy to jednak sytuacji, w której wyłączną przyczyną wypadku przy pracy było naruszenie zasad BHP przez pracownika oraz kiedy zostanie udowodniona wyłącznie jego wina.

Czy zatrudnienie pracownika niepełnosprawnego oznacza utratę prawa do otrzymywania renty?

Podjęcie zatrudnienia przez osobę niepełnosprawną wcale nie musi wiązać się z utratą prawa do otrzymywania renty z tytułu niezdolności do pracy. Takie osoby mogą mieć wypłacane świadczenie ZUS i jednocześnie pozostawać w zatrudnieniu u swojego pracodawcy. Jednak pracownik musi o tym fakcie poinformować Zakład Ubezpieczeń Społecznych a także o wysokości otrzymywanego wynagrodzenia.

Możliwość zachowania prawa do otrzymywania renty zależy od wysokości otrzymywanego dochodu w danym miesiącu. Po przekroczeniu określonego limitu świadczenie ZUS może zostać obniżone lub całkowicie wstrzymane. Dopuszczalny limit, który pozwala utrzymać rentę w pełnym jej wymiarze wynosi 70% przeciętnego wynagrodzenia. Po jego przekroczeniu świadczenie zostaje obniżone, natomiast wstrzymane jest wówczas, gdy miesięczny dochód przekroczy 130% przeciętnego wynagrodzenia. Jest to zawieszenie prawa do otrzymywania świadczenia, co oznacza, że kiedy osoba niepełnosprawna utraci ten dochód, to renta będzie ponownie jej wypłacana. Należy jednak pamiętać, że wartość przeciętnego wynagrodzenia zmienia się co kwartał i warto kontrolować jego wysokość.

Zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych i korzyści dla pracodawcy

Zatrudnienie pracownika niepełnosprawnego wiąże się dla pracodawcy z dodatkowymi korzyściami finansowymi. Może ubiegać się o pomoc finansową ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Ponadto jeśli przy zatrudnieniu co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy osiągnie wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych zostanie zwolniony z obowiązkowej wpłaty PFRON.

Jakie wsparcie finansowe udziela PFRON pracodawcom zatrudniającym pracowników niepełnosprawnych?

Pracodawca zatrudniający pracowników niepełnosprawnych może ubiegać się o:

Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności dla pracodawcy

Schorzenia specjalne i kody niepełnosprawności na orzeczeniu pracownika

Schorzenia specjalne są to pewne rodzaje przyczyny niepełnosprawności pracownika, które zgodnie z przepisami umożliwiają pracodawcy otrzymanie zwiększonej kwoty dofinansowania do wynagrodzeń z PFRON.

Udokumentowanie schorzenia specjalnego odbywa się na podstawie przedstawienia przez pracownika orzeczenia, na którym jest zawarty symbol przyczyny niepełnosprawności jaką posiada. Dopiero wówczas gdy pracodawca dysponuje orzeczeniem pracownika i jest ono potwierdzeniem na występowanie u niego schorzenia specjalnego może ubiegać się o wyższe dofinansowanie na jego wynagrodzenie.

Poniżej przedstawiamy listę schorzeń specjalnych wraz z ich symbolami na orzeczeniu:

  • całościowe zaburzenia rozwoju 12-C,
  • choroba psychiczna 02-P,
  • upośledzenie umysłowe 01-U,
  • epilepsja 06-E,
  • osoby niewidome 04-O.

O kwotach dofinansowania z PFRON na jakie może ubiegać się pracodawca zatrudniający pracownika niepełnosprawnego pisaliśmy już na naszym blogu.

Uprawnienia pracownicze osób niepełnosprawnych

Przerwa między kolejnymi orzeczeniami o niepełnosprawności a określenie stanu zatrudnienia

Pracownik jest uznawany za osobę niepełnosprawną i pracodawca ma prawo ujmować go w ewidencji jako osobę niepełnosprawną oraz otrzymywać wsparcie finansowe z PFRON do momentu, do którego posiada aktualne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. W chwili utraty ważności dokumentu dofinansowanie do wynagrodzenia przestaje przysługiwać pracodawcy od miesiąca, w którym przestało być ważne to orzeczenie, a taki pracownik traci prawo do dodatkowych uprawnień, jak np. skrócony czas pracy czy dodatkowa przerwa. Jeśli natomiast pracownik w odpowiednim czasie przedstawi kolejne orzeczenie pozwala to zachować ciągłość aktualności statusu osoby niepełnosprawnej.

Co jeśli orzeczenie o niepełnosprawności pracownika straci ważność w trakcie zatrudnienia a nowe orzeczenie dostarczy po upływie tego terminu?

Decydujące jest to czy z drugiego orzeczenia wynika ciągłość występowania stopnia niepełnosprawności. Jeśli tak jest, to pracodawca ma prawo zaliczyć zatrudnionego do pracowników niepełnosprawnych. Natomiast jeśli pracownik posiada schorzenie specjalne a pracodawca ubiega się o wyższe dofinansowanie na jego wynagrodzenie, wolno tę osobę dopiero ponownie zaliczyć do pracowników niepełnosprawnych ze schorzeniem od dnia dostarczenia przez niego orzeczenia do zakładu pracy o czym mówi art. 2a ust. 4 ustawy o rehabilitacji. Oznacza to, że jeżeli orzeczenie pracownika było ważne przykładowo do 30 marca danego roku, a kolejne dostarczył do zakładu np. 15 kwietnia to pracodawca składając wniosek Wn-D i załącznik INF-D-P za kwiecień do PFRON powinien przeliczyć mu przeciętny miesięczny wymiar czasu pracy od 1 do 14 kwietnia jako pracownik niepełnosprawny bez schorzenia specjalnego a od 15 do 30 kwietnia jako pracownik niepełnosprawny ze schorzeniem specjalnym. Podobnie należy postąpić w przypadku wypełniania informacji INF-1 i deklaracji DEK-II za kwiecień.

W sytuacji, gdy termin dostarczenia kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności do zakładu pracy przedłuża się w wyniku oczekiwania na komisję lub pracownik odwołuje się od otrzymanej decyzji zastosowanie art. 2a ust. 3 ustawy o rehabilitacji pozwala pracodawcy wliczyć pracownika do niepełnosprawnych do trzech miesięcy wstecz licząc od daty dostarczenia nowego orzeczenia, które potwierdza zachowanie ciągłości stopnia niepełnosprawności tego pracownika. Oznacza to, że jeśli przerwa w ważności orzeczenia nie przekracza trzech miesięcy, to pracodawca może przez ten okres zaliczyć go w ewidencji do pracowników niepełnosprawnych.

BHP i Prawo Pracy przy zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Zatrudnienie pracownika niepełnosprawnego a Państwowa Inspekcja Pracy

Firma z otwartego rynku pracy może zatrudnić pracownika, który posiada znaczny stopień niepełnosprawności lub gdy posiada w orzeczeniu wskazania ujęte jako praca wyłącznie w warunkach pracy chronionej. Zgodnie z art. 4 ust.4 Ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. 1997, Nr 123, poz. 776 z późn. zm.) zaliczenie do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności osoby nie wyklucza możliwości zatrudnienia tej osoby u pracodawcy niezapewniającego warunków pracy chronionej, w przypadkach:

Oznacza to, że konieczne w tym przypadku będzie odpowiednie przystosowanie stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju niepełnosprawności zatrudnionego pracownika. Drugą możliwością jest skorzystanie z formy zatrudnienia, jaką jest telepraca, potocznie zwana pracą zdalną, w której pracownik wykonuje swoje obowiązki w domu i przesyła jej wyniki drogą elektroniczną. W takim przypadku pracownik jest odpowiedzialny za organizację swojego miejsca pracy.

Do dnia 30 marca 2010 roku istniał obowiązek uzyskania pozytywnej opinii z Państwowej Inspekcji Pracy o przystosowaniu przez pracodawcę stanowiska pracy do potrzeb wynikających z niepełnosprawności pracownika. Wiązało się to z obowiązkiem każdorazowego powiadamiania właściwego miejscowo Inspektoratu Pracy, w celu przeprowadzenia „odbioru technicznego” przystosowania konkretnego stanowiska. Dziś już ten wymóg nie obowiązuje, natomiast pracodawca nie może lekceważyć konieczności przystosowania warunków pracy dla pracownika niepełnosprawnego. Państwowa Inspekcja Pracy ma prawo przeprowadzić kontrolę w miejscu zatrudnienia osoby niepełnosprawnej pod kątem odpowiedniego dostosowania stanowiska do jej potrzeb. To dostosowanie dotyczy zarówno przestrzeni, w której osoba niepełnosprawna wykonuje swoją pracę oraz pomieszczeń higienicznych, socjalnobytowych i ciągów komunikacyjnych.

Podsumowując, rekrutacja pracowników niepełnosprawnych przez pracodawcę z otwartego rynku pracy jest możliwa po uzyskaniu zgody lekarza medycyny pracy oraz odpowiednim przystosowaniu stanowiska pracy. Niekiedy to przystosowanie nie wymaga większych zmian. Jest to zależne od stopnia i rodzaju niepełnosprawności zatrudnionej osoby. Coraz częstszym rozwiązaniem jest praca zdalna, która ułatwia wykonywanie pracy przez osoby z niepełnosprawnością i pozwala pominąć bariery związane z dotarciem do siedziby firmy. Ponadto taka forma staje się coraz bardziej popularna.

Niezdolność do pracy w orzeczeniu nie oznacza zakazu podjęcia zatrudnienia, a prawo aktywnie wspiera zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych. Pracodawcy mogą otrzymać pomoc finansową z środków PFRON, obejmującą dofinansowanie do wynagrodzeń lub pokrycie kosztów związanych z przystosowaniem i wyposażeniem stanowiska pracy. Zatrudnienie pracownika niepełnosprawnego pozwala również ograniczyć dodatkowe koszty dzięki obniżeniu lub całkowitej redukcji wpłaty na PFRON. Podjęcie zatrudnienia przez osobę niepełnosprawną jest również bardzo korzystne również i dla niej nie tylko ze względów ekonomicznych, ale również psychologicznych, które dotyczą poczucia sprawstwa i bycia potrzebnym oraz spełniania podstawowych ról społecznych.

Państwowa Inspekcja Pracy i zatrudnienie pracownika niepełnosprawnego

Zatrudnienie pracownika niepełnosprawnego. Jak czytać orzeczenie o niepełnosprawności? 2

FAQ

Czy pracodawca musi uzyskać pozytywną opinię z Państwowej Inspekcji Pracy, aby zatrudnić pracownika niepełnosprawnego?

Nie, aktualnie nie ma obowiązku uzyskania zgody inspektora PIP na zatrudnienie pracownika niepełnosprawnego. Miejsce pracy powinno być jednak przystosowane do potrzeb danego pracownika zgodnie z obowiązującymi normami. W przypadku niespełnienia wymaganych warunków i kontroli PIP w miejscu pracy może zostać nałożona kara na pracodawcę.

Czy pracodawca może zatrudnić osobę niepełnosprawną, która w orzeczeniu ma stwierdzoną całkowitą lub częściową niezdolność do pracy?

Tak. Decydująca jest zgoda lekarza medycyny pracy oraz przystosowanie przez pracodawcę stanowiska pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej. Konieczność przystosowania miejsca pracy nie istnieje w przypadku zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego w formie telepracy.

Jakie są stopnie niepełnosprawności?

Są trzy stopnie niepełnosprawności:
1) Znaczny. Możesz go dostać, jeśli spełnisz poniższe warunki: przez swój stan zdrowia jesteś osobą niezdolną do pracy zarobkowej albo potrzebujesz przystosowania stanowiska pracy do swojego schorzenia, nie możesz samodzielnie funkcjonować i jesteś osobą całkowicie zależną od opieki innych osób przez więcej niż 12 miesięcy (na przykład wymagasz pielęgnacji, karmienia, mycia).
2) Umiarkowany. Możesz go dostać, jeśli spełnisz poniższe warunki: przez swój stan zdrowia jesteś osobą niezdolną do pracy zarobkowej albo potrzebujesz przystosowania stanowiska pracy do swojego schorzenia, potrzebujesz czasowej albo częściowej pomocy innych osób przez więcej niż 12 miesięcy.
3) Lekki. Możesz go dostać, jeśli spełnisz poniższe warunki: przez swój stan zdrowia masz duże ograniczenia w funkcjonowaniu i możesz pracować tylko częściowo, na przykład na pół etatu, masz problemy w codziennych czynnościach i potrzebujesz urządzeń, które pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu – na przykład protezy, implantu ślimakowego, osobistej pompy insulinowej.

0 komentarzy
Wyślij komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *