Na jakie choroby można dostać orzeczenie o niepełnosprawności?
Nie każda choroba jest widoczna. Czasem wyglądasz „normalnie”, a mimo to każdy dzień kosztuje cię dużo wysiłku. Leczenie, badania, wizyty u specjalistów, ból, zmęczenie, lęk, duszność albo ograniczenia ruchu. I wtedy pytasz sam siebie: czy jestem niepełnosprawny?
Odpowiedź nie zawsze jest prosta, bo komisja nie ocenia niepełnosprawności na podstawie samej nazwy choroby. Patrzy szerzej. Sprawdza, czy twoje zdrowie ogranicza cię.
| Orzeczenie z Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności można otrzymać nie „za chorobę”, ale za jej skutki: ograniczenia w pracy, nauce, poruszaniu się, samoobsłudze, komunikacji lub codziennym funkcjonowaniu. Podstawą mogą być m.in. choroby psychiczne, neurologiczne, narządu ruchu, wzroku, słuchu, układu krążenia, oddechowego, pokarmowego, moczowego, nowotworowe i metaboliczne. |
Ten artykuł może stać się dla ciebie pierwszą wskazówką i odpowiedzią, czy możesz ubiegać się o status niepełnosprawności. Dowiesz się z niego, na jakie choroby można dostać orzeczenie, co ma znaczenie dla komisji PZON i jak przygotować się do złożenia wniosku, żeby twój stan był poprawnie oceniony [Gov.pl, 2026].
Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Jest aktualny na dzień 9 czerwca 2026 r. Nie zastąpi ci porady lekarza, prawnika ani nie jest podstawą indywidualnej decyzji PZON.
Czy na każdą chorobę można dostać orzeczenie o niepełnosprawności?
Nie na każdą chorobę dostaniesz orzeczenie o niepełnosprawności. Diagnoza schorzenia, nawet poważna, nie przesądza o decyzji PZON. System orzekania działa inaczej. Komisja przyznaje orzeczenie za skutki, jakie choroba pociąga za sobą w życiu [ustawa o rehabilitacji, art. 4].
Znaczenie mają więc informacje o:
- przebiegu leczenia, nasileniu objawów, powikłaniach,
- hospitalizacjach i rehabilitacji,
- potrzebie sprzętu ortopedycznego,
- ograniczeniach ruchowych lub trudnościach psychicznych,
- konieczności długotrwałej pomocy innych osób,
- niezdolności i przeciwwskazaniach do pracy lub wskazaniu do pracy w warunkach chronionych.
To one pokazują, czy choroba ma charakter długotrwały i czy rzeczywiście zmienia twoją codzienność [rozporządzenie w sprawie orzekania, § 3 i § 29], [ustawa o rehabilitacji, art. 4].
Najprościej można ująć to tak: choroba jest punktem wyjścia, ale orzeczenie dotyczy ograniczeń.
To ważne, bo orzeczenie o niepełnosprawności nie jest „nagrodą” za ciężką diagnozę. Jest formalnym potwierdzeniem, że twój stan zdrowia powoduje konkretne problemy i że możesz potrzebować wsparcia, ulg, uprawnień albo dostosowania warunków życia i pracy.
| W skrócie: •nie ma jednej zamkniętej listy chorób, •komisja ocenia skutki choroby, •ważna jest dokumentacja medyczna, •ta sama choroba może dać różny stopień albo żadnego. |
Dlaczego sama diagnoza nie wystarczy do uzyskania orzeczenia?
Diagnoza mówi, jaką masz chorobę. Nie pokazuje jednak w pełni, jak ta choroba wpływa na twoje życie. A dla komisji to właśnie ten drugi element jest kluczowy.
Jakie choroby są podstawą do orzeczenia o niepełnosprawności? Lista głównych kategorii schorzeń
Nie ma jednej zamkniętej listy chorób, która działałaby na zasadzie: masz tę diagnozę, więc dostajesz orzeczenie. Jednak są grupy schorzeń, które częściej pojawiają się w sprawach o orzeczenie, bo mogą ograniczać funkcjonowanie [ustawa o rehabilitacji, art. 4].
Do takich chorób i zaburzeń mogą należeć między innymi:
- choroby psychiczne (kod: 02-P), na przykład schizofrenia, depresja, choroba afektywna dwubiegunowa, zaburzenia lękowe.
- choroby neurologiczne (kod: 10-N), na przykład stwardnienie rozsiane, padaczka, udary mózgu przebiegające z widocznymi deficytami neurologicznymi, guzy centralnego układu nerwowego, choroba Parkinsona, uszkodzenia mózgu lub rdzenia, MPD, a także cerebrastenia lub encefalopatia.
- choroby narządu ruchu (kod: 05-R), najczęściej wady wrodzone lub rozwojowe powstałe w wyniku choroby zwyrodnieniowej, choroby kości, nowotwory narządu ruchu oraz zaburzenia pourazowe np. uszkodzenie lub utrata kończyny, RZS, choroby kręgosłupa, niedowłady, amputacje, zwyrodnienia stawów.
- choroby układu oddechowego i krążenia (kod: 07-S), na przykład POChP, ciężka astma, niewydolność serca, choroba wieńcowa.
- zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu (kod: 03-L), które przyczyniają się do utrudnień w zakresie komunikacji werbalnej. Przyczyną może być uszkodzenie krtani, upośledzenie pracy fałd (strun) głosowych, zaburzenia związane z niewłaściwym funkcjonowaniem nerwowego ośrodka mowy oraz głuchota. Podczas orzekania bierze się pod uwagę, czy np. aparat słuchowy jest w stanie poprawić słuch.
- choroby narządu wzroku (kod: 04-O) – orzeczenie jest przyznawane, gdy szkła korekcyjne nie poprawiają ostrości widzenia lub kiedy kąt widzenia nie jest większy niż 30° oraz gdy np. choroba genetyczna przyczynia się do znacznego pogorszenia widzenia, lub całkowitej utraty wzroku.
- choroby metaboliczne i endokrynologiczne (kod: 11-I), na przykład cukrzyca z powikłaniami, ciężkie choroby tarczycy lub inne zaburzenia hormonalne.
- choroby nowotworowe, zwłaszcza w trakcie leczenia, po leczeniu obciążającym organizm albo z trwałymi powikłaniami.
- choroby układu pokarmowego, moczowego i krwiotwórczego (kody: 08-T, 09-M, 11-I), jeśli powodują poważne ograniczenia – przewlekłe choroby jelit, choroby wątroby, zapalenia trzustki, a także powikłania po resekcji żołądka, niewydolności nerek, nadciśnienie powodujące konsekwencje narządowe, arytmia serca lub miażdżyca prowadząca do niewydolności 2 stopnia.
- całościowe zaburzenia rozwojowe i intelektualne (kody: 01-U i 12-C), na przykład autyzm lub zespół Aspergera, przy upośledzeniu umysłowym orzeczenie wydawane jest od stopnia umiarkowanego.
- grupa innych zaburzeń (kod: 11-I) — do których ubiegając się o orzeczenie, można zaliczyć przykładowo: zeszpecenia utrudniające dopasowanie się do ról społecznych oraz choroby zakaźne i odzwierzęce.
Gdy nie znalazłeś powyżej swojego schorzenia, nie rezygnuj. Spójrz na swoją sytuację praktycznie. Zadaj sobie pytanie: „czy potrafię udowodnić, że choroba realnie ogranicza moje życie?”. I pamiętaj, najczęściej problemem nie jest brak diagnozy, tylko dokumenty bez opisu ograniczeń.
Jaki stopień niepełnosprawności można dostać przy danej chorobie?
Przy tym samym schorzeniu jedna osoba dostanie lekki stopień, druga umiarkowany, a trzecia znaczny. A to zależy od tego, na ile choroba ogranicza [ustawa o rehabilitacji, art. 4]. Możesz dostać:
- lekki stopień, gdy choroba przeszkadza ci w życiu, ale nadal większość rzeczy robisz samodzielnie. Jednak potrzebujesz leczenia, rehabilitacji, ograniczenia wysiłku albo dostosowania w pracy.
- umiarkowany stopień, gdy choroba wyraźnie ogranicza twoją samodzielność. Potrzebujesz pomocy przy części spraw, masz problem z pracą w zwykłych warunkach albo codzienne obowiązki kosztują cię dużo wysiłku.
- znaczny stopień, gdy bez stałej albo długotrwałej pomocy drugiej osoby nie dajesz sobie rady w ważnych sprawach dnia codziennego [ustawa o rehabilitacji, art. 4].
Przykład? Sama astma nie oznacza np. umiarkowanego stopnia. Jeśli jest dobrze kontrolowana, komisja może uznać, że jesteś w pełni sprawny. Ale ciężka astma z częstymi dusznościami, hospitalizacjami i ograniczeniem wysiłku bywa podstawą nawet stopnia znacznego.
Na jakie choroby wskazują w orzeczeniu symbole niepełnosprawności? Tabela
W orzeczeniu o niepełnosprawności zobaczysz symbol. Ten skrót pokazuje główną przyczynę twoich ograniczeń i z jakiego obszaru zdrowia one wynikają [rozporządzenie w sprawie orzekania].
Jeśli masz kilka poważnych schorzeń, w orzeczeniu mogą pojawić się maksymalnie trzy symbole. Muszą one jednak w podobnym stopniu wpływać na twoje funkcjonowanie [rozporządzenie w sprawie orzekania, § 32].
| Symbol | Co oznacza w orzeczeniu | Przykładowe choroby lub problemy zdrowotne |
| 01-U | niepełnosprawność intelektualna | upośledzenie umysłowe, znaczne trudności poznawcze |
| 02-P | choroby psychiczne | schizofrenia, choroba afektywna dwubiegunowa, demencja, zaburzenia psychotyczne |
| 03-L | zaburzenia głosu, mowy i słuchu | głuchota, niedosłuch, afazja, zaburzenia mowy |
| 04-O | choroby narządu wzroku | ślepota, niedowidzenie, poważne choroby oczu |
| 05-R | upośledzenie narządu ruchu | zaburzenia zarówno pourazowe, jak i wynikające ze schorzeń: RZS, amputacje, niedowłady, choroby kręgosłupa |
| 06-E | epilepsję | padaczka z napadami |
| 07-S | choroby układu oddechowego i krążenia | POChP, ciężka astma, niewydolność serca, arytmia, choroba wieńcowa |
| 08-T | choroby układu pokarmowego | choroby jelit i przełyku, wątroby, trzustki |
| 09-M | choroby układu moczowo-płciowego | choroby nerek, dializy |
| 10-N | choroby neurologiczne | SM, udar, choroba Parkinsona, dystrofie mięśniowe, uszkodzenia mózgu lub rdzenia |
| 11-I | inne schorzenia | cukrzyca z powikłaniami, choroby metaboliczne i enzymatyczne, choroby zakaźne, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego |
| 12-C | całościowe zaburzenia rozwojowe | autyzm, zespół Aspergera |
Powyższa tabela pomoże ci zrozumieć, gdzie „pasuje” twoja choroba. Nie traktuj jej jednak jak listy chorób, które dadzą ci zawsze orzeczenie [Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, 2025].
Czy należy mi się stopień niepełnosprawności? Dylematy chorych w praktyce
Najtrudniejsze w procesie orzekania jest to, że nie masz pewności. Chorujesz, leczysz się, masz gorsze dni, czasem rezygnujesz z pracy, spotkań albo zwykłych obowiązków. A mimo to możesz się zastanawiać: czy to już jest niepełnosprawność, czy komisja uzna, że to za mało?
Nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich. Można jednak przyjąć prostą zasadę: im bardziej choroba wpływa na twoje codzienne funkcjonowanie, tym bardziej prawdopodobne, że dostaniesz orzeczenie [ustawa o rehabilitacji, art. 4].
Poniżej znajdziesz odpowiedzi na konkretne dylematy i choroby, które w określonych przypadkach uprawniają do orzeczenia.
Czy na choroby psychiczne można dostać orzeczenie o niepełnosprawności?
Tak. Możesz dostać pozytywną decyzję, gdy choroba utrudnia ci pracę, naukę, kontakty z ludźmi, wychodzenie z domu, podejmowanie decyzji i regularne leczysz się.
Czy depresja, nerwica lub schizofrenia mogą być podstawą do orzeczenia?
Tak. Przy depresji znaczenie ma to, że nie masz siły wstać z łóżka, ugotować obiadu, zadbać o higienę, iść do pracy albo utrzymać koncentracji. Przy nerwicy ważne mogą być napady paniki, silny lęk, unikanie ludzi, problemy ze snem i wyjściem z domu. Przy schizofrenii komisja zwróci uwagę na nawroty, objawy psychotyczne, leczenie szpitalne, trudności w relacjach i potrzebę wsparcia w codziennych decyzjach [rozporządzenie w sprawie orzekania, § 29].
Czy zaburzenia lękowe i zaburzenia nastroju dają prawo do orzeczenia?
Tak, jeśli nie są chwilowym kryzysem, lecz długotrwale ograniczają twoje funkcjonowanie. Komisję zainteresuje, czy przez lęk unikasz sklepów, urzędów, autobusów, pracy z ludźmi albo samodzielnych wyjazdów. Przy zaburzeniach nastroju ważne jest też to, czy masz okresy silnego spadku energii, problemy z rytmem dnia, impulsywność, nawroty choroby albo trudność w utrzymaniu stałej pracy i obowiązków.
Kiedy tętniak mózgu daje stopień niepełnosprawności?
Tylko wtedy, gdy zostawił po sobie konkretne skutki zdrowotne. Komisja spyta, czy po pęknięciu tętniaka, udarze albo operacji masz niedowład, zaburzenia mowy, problemy z pamięcią, zawroty głowy, zaburzenia widzenia, równowagi albo koncentracji. Ważne jest też to, czy masz ograniczenia w pracy i wysiłku, potrzebujesz kontroli neurologicznej.
Kiedy stopień niepełnosprawności w chorobie nowotworowej?
Tak, gdy jesteś w trakcie leczenia albo masz trwałe skutki po leczeniu. Komisja weźmie pod uwagę chemioterapię, radioterapię, operacje, stomie, amputacje, obrzęki limfatyczne, przewlekły ból, osłabienie, spadek odporności, problemy z poruszaniem się albo brak możliwości powrotu do pracy.
Czy chorzy na RZS otrzymują stopień niepełnosprawności?
Otrzymasz stopień niepełnosprawności, jeśli choroba ogranicza ci ruch, sprawność dłoni, chodzenie, pracę albo samodzielną obsługę. W tej chorobie bardzo ważne są codzienne szczegóły: czy możesz odkręcić butelkę, ubrać się, wejść po schodach, pisać, pracować przy komputerze, stać dłużej albo dojść do przystanku.
Czy choroba Baastrupa daje prawo do orzeczenia i renty?
Choroba Baastrupa jest brana pod uwagę przy orzeczeniu i rencie, jeśli ból kręgosłupa i ograniczenie ruchu realnie utrudniają ci życie. Znaczenie ma to, czy możesz długo siedzieć, stać, schylać się, dźwigać zakupy, wejść po schodach, prowadzić samochód albo wykonywać swoją pracę.
Czy choroba Scheuermanna jest podstawą do renty i orzeczenia?
Tak, jeśli powoduje trwałe dolegliwości bólowe kręgosłupa, zniekształcenia i ogranicza normalne funkcjonowanie. Komisja zwróci uwagę na ból przy siedzeniu, trudności z długim staniem, ograniczenie schylania, problemy z pracą fizyczną, częstą rehabilitację albo pogorszenie sprawności mimo leczenia.
Czy na chorobę Ménière’a można dostać orzeczenie o niepełnosprawności?
Tak, jeśli zawroty głowy, zaburzenia równowagi, szumy uszne albo pogorszenie słuchu utrudniają ci normalne funkcjonowanie. Zastanów się też, czy masz napady, po których musisz leżeć, czy boisz się samodzielnie wychodzić z domu, czy możesz prowadzić samochód, pracować na wysokości albo obsługiwać maszyny.
Kiedy w chorobie Gravesa-Basedowa należy się orzeczenie?
Tylko wtedy, gdy zaburzenia tarczycy powodują silne objawy albo powikłania. Znaczenie może mieć kołatanie serca, duże osłabienie, drżenie rąk, problemy ze wzrokiem, duszność, spadek masy ciała, zaburzenia koncentracji albo trudność w pracy. Zwróć uwagę także na orbitopatię tarczycową, leczenie jodem, operację, częste kontrole i to, czy choroba mimo terapii nadal ogranicza twoje codzienne życie.
Czy na zespół Tourette’a przysługuje orzeczenie o niepełnosprawności?
W zależności od dominujących objawów osoby z tym schorzeniem mogą dostać orzeczenie z symbolami: 10-N, 02-P lub 03-L, jeśli tiki ruchowe lub głosowe są nasilone i utrudniają naukę, pracę, kontakty społeczne albo samodzielne funkcjonowanie. W praktyce ważne jest, czy objawy powodują ból, zmęczenie, trudności w skupieniu, reakcje otoczenia, wycofanie z relacji albo problemy w szkole i pracy.
Czy na nadciśnienie można dostać grupę inwalidzką?
Nie, na samo nadciśnienie zwykle trudno dostać orzeczenie (dawną grupę inwalidzką). Szczególnie, jeśli jest dobrze kontrolowane lekami i nie powoduje poważnych ograniczeń. Inaczej wygląda sytuacja, gdy nadciśnienie doprowadziło do powikłań, na przykład niewydolności serca, udaru, uszkodzenia nerek, problemów ze wzrokiem albo częstych przełomów nadciśnieniowych.
Czy choroby neurologiczne — stwardnienie rozsiane, padaczka lub udar — dają podstawę do orzeczenia?
Choroby neurologiczne bywają częstą podstawą do orzeczenia. Ich przebieg bywa bardzo różny. Przy SM ważne mogą być rzuty choroby, niedowłady, zaburzenia czucia, zmęczenie, problemy z chodzeniem, wzrokiem lub pęcherzem. Przy padaczce znaczenie ma częstotliwość napadów, ryzyko urazu, ograniczenia w pracy i prowadzeniu pojazdów. Po udarze oceniane są niedowład, mowa, pamięć, samodzielność, rehabilitacja i możliwość powrotu do obowiązków.
Czy cukrzyca daje prawo do orzeczenia?
Tylko, gdy powoduje powikłania albo jest trudna do wyrównania. Istotne są ciężkie niedocukrzenia, neuropatia, stopa cukrzycowa, problemy ze wzrokiem, choroby nerek, konieczność insulinoterapii, częste kontrole i wpływ choroby na pracę. Sama cukrzyca dobrze kontrolowana dietą lub lekami nie zawsze wystarczy do orzeczenia.
Czy POChP lub astma mogą skutkować stopniem niepełnosprawności?
POChP i astma mogą być podstawą do orzeczenia z symbolem 07-S, jeśli oddychanie staje się twoim ograniczeniem. Ważne są: duszność przy chodzeniu, wchodzeniu po schodach, sprzątaniu, pracy fizycznej albo rozmowie, częste zaostrzenia, hospitalizacje, leczenie tlenem, wyniki spirometrii, ograniczona tolerancja wysiłku i konieczność unikania pyłów, zimna, chemikaliów lub dużego wysiłku.
Czy choroby rzadkie są brane pod uwagę przy orzekaniu?
Tak, choroby rzadkie są brane pod uwagę przy orzekaniu, ale komisja nadal ocenia ich wpływ na twoje funkcjonowanie. Co więcej, istnieje lista chorób rzadkich uprawniających do orzeczenia na stałe [MRPiPS, 2025].
Co decyduje o tym, że jedna osoba z tą samą chorobą dostaje orzeczenie, a inna nie?
Dwie osoby mogą mieć tę samą chorobę, ale zupełnie inną sytuację.
- Jedna pracuje, funkcjonuje samodzielnie i dobrze reaguje na leczenie.
- Druga ma silne objawy, częste zaostrzenia, powikłania albo potrzebuje pomocy przy zwykłych czynnościach.
W dokumentach obie osoby mogą mieć tę samą lub podobną nazwę choroby, ale komisja oceni ich codzienność inaczej. Nie porównuj więc swojej sprawy z kimś, kto „ma tę samą chorobę”. To niepotrzebnie cię zmyli. Lepiej skup się na tym, aby twoje dokumenty dobrze pokazywały twoją własną sytuację.
Dobrym przykładem jest cukrzyca. U jednej osoby może być dobrze kontrolowana i nie powodować większych ograniczeń. U innej może wiązać się z ciężkimi niedocukrzeniami, powikłaniami neurologicznymi, problemami ze wzrokiem, chorobami nerek albo ograniczeniami w pracy.
Jakie dokumenty dotyczące choroby dołączyć do wniosku o orzeczenie?
Do wniosku dołącz takie dokumenty, które pomagają komisji zrozumieć twoją chorobę i jej skutki.
- zaświadczenie lekarskie.
- aktualne wyniki badań.
- wypisy ze szpitala i karty informacyjne.
- opisy konsultacji specjalistycznych.
- dokumenty z rehabilitacji, opinie psychologiczne lub psychiatryczne.
- informacje o przyjmowanych lekach [Gov.pl, 2026].
Przygotuj dokumentację tak, żeby pokazywała przebieg choroby, leczenie i ograniczenia, z którymi żyjesz na co dzień. Dobrym pomysłem jest też krótka własna notatka. Opisz w niej, z czym masz największy problem: chodzeniem, koncentracją, pamięcią, bólem, dusznością, lękiem, snem, samoobsługą, pracą albo wychodzeniem z domu. Taka notatka nie zastąpi dokumentów medycznych, ale pomoże uporządkować ci sytuację i przygotować się do rozmowy z komisją.
Ważne
Dokumenty powinny być czytelne i możliwie aktualne.
Lista pytań przed złożeniem wniosku o orzeczenie
Zanim złożysz wniosek, sprawdź spokojnie, czy twoje dokumenty naprawdę pokazują twoją sytuację. Ta lista pomoże ci uniknąć najczęstszych braków i błędów.
- Czy masz aktualne zaświadczenie lekarskie do wniosku o orzeczenie?
- Czy dołączasz dokumenty od lekarza specjalisty?
- Czy masz wyniki badań, wypisy ze szpitala, opisy zabiegów lub rehabilitacji?
- Czy dokumenty pokazują przebieg choroby?
- Czy widać w nich zaostrzenia, nawroty, powikłania albo brak poprawy?
- Czy masz opis leków, leczenia, rehabilitacji lub sprzętu, którego potrzebujesz?
- Czy dokumentacja pokazuje, jak choroba wpływa na twoją pracę, naukę albo codzienne obowiązki?
- Czy potrafisz powiedzieć komisji, z czym masz największy problem na co dzień?
- Czy masz uporządkowane dokumenty chronologicznie, od najważniejszych i najnowszych?
- Czy przygotowałaś lub przygotowałeś krótką notatkę o tym, jak wygląda twój zwykły dzień z chorobą?
- Czy przy kilku chorobach pokazujesz, jak one razem wpływają na twoje funkcjonowanie?
- Czy sprawdziłaś lub sprawdziłeś, gdzie składasz wniosek — w Powiatowym albo Miejskim Zespole do spraw Orzekania? [Gov.pl, 2026]
FAQ
Czy choroba przewlekła zawsze oznacza niepełnosprawność?
Nie. Choroba przewlekła nie zawsze oznacza niepełnosprawność w sensie orzeczniczym. Możesz chorować latami, ale jeśli leczenie ci pomaga, a choroba nie ogranicza twojej samodzielności, komisja nie przyzna orzeczenia. Inaczej będzie wtedy, gdy choroba powoduje stałe ograniczenia, częste zaostrzenia, powikłania albo potrzebę pomocy innych osób.
Czy można mieć orzeczenie przy kilku chorobach naraz?
Tak. W orzeczeniu mogą pojawić się maksymalnie trzy symbole przyczyn niepełnosprawności, jeśli każda z chorób w porównywalnym stopniu wpływa na twoje funkcjonowanie [rozporządzenie w sprawie orzekania, § 32].
Czy dziecko może dostać orzeczenie z powodu choroby przewlekłej?
Tak, dziecko dostanie orzeczenie o niepełnosprawności z powodu choroby przewlekłej, jeśli choroba wymaga większej opieki, leczenia, rehabilitacji albo wsparcia niż u zdrowego dziecka w tym samym wieku.
Czy można dostać orzeczenie na chorobę niewidoczną?
Tak. Depresja, zaburzenia lękowe, padaczka, cukrzyca, choroby serca, choroby autoimmunologiczne, choroby jelit, przewlekły ból albo choroby neurologiczne mogą mocno ograniczać życie, choć z zewnątrz nie zawsze to widać.
Jakie błędy najczęściej popełniają osoby składające wniosek o orzeczenie?
Najczęstszy błąd to złożenie dokumentów, które pokazują tylko nazwę choroby, ale nie pokazują jej skutków. Drugi błąd to brak aktualnych zaświadczeń. Trzeci — chaotyczna dokumentacja, z której trudno zrozumieć przebieg leczenia. Część osób nie opisuje też codziennych trudności, bo myśli: „lekarz przecież wie”.
Czy komisja może odmówić mimo poważnej choroby?
Tak. Komisja nie przyzna orzeczenia nawet przy poważnej chorobie, jeśli uzna, że dokumenty nie potwierdzają niepełnosprawności. Także wtedy, gdy stan zdrowia nie powoduje takich ograniczeń, które spełniają kryteria orzeczenia. Jeśli nie zgadzasz się z decyzją, możesz skorzystać z drogi odwoławczej zgodnie z pouczeniem w orzeczeniu [rozporządzenie w sprawie orzekania, § 16].
Źródła
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych — Dz.U. 2025 poz. 913, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250000913
- Rozporządzenie w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności — Dz.U. 2003 nr 139 poz. 1328, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20031391328
- Rozporządzenie w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia — Dz.U. 2002 nr 17 poz. 162, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20020170162
- Gov.pl — Uzyskaj orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, https://www.gov.pl/web/gov/uzyskaj-orzeczenie-o-stopniu-niepelnosprawnosci
- Gov.pl — Uzyskaj orzeczenie o niepełnosprawności dla dziecka, https://www.gov.pl/web/gov/uzyskaj-orzeczenie-o-niepelnosprawnosci-dla-dziecka-ktore-ma-mniej-niz-16-lat
- Portal informacyjny Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych — Instytucje orzekające, procedury orzekania, tryb i zasady, https://niepelnosprawni.gov.pl/baza-wiedzy/status-osoby-niepelnosprawnej/instytucje-orzekajace-procedury-orzekania-tryb-i-zasady/
- Portal informacyjny Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych — Symbole przyczyn niepełnosprawności, https://niepelnosprawni.gov.pl/wp-content/uploads/2025/02/Symbole-przyczyn-niepelnosprawnosci.pdf
- GUS — Osoby niepełnosprawne w 2024 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/warunki-zycia/ubostwo-pomoc-spoleczna/osoby-niepelnosprawne-w-2024-r-%2C26%2C7.html
- WHO — International Classification of Functioning, Disability and Health, ICF, https://www.who.int/standards/classifications/international-classification-of-functioning-disability-and-health
- NCBI Bookshelf — Common Measures of Disability, 2025, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK613292/
- MRPiPS, Wytyczne 2025, https://chorobyrzadkie.gov.pl/sites/choroby_rzadkie/files/2025-05/pdf-Wytyczne-dot.-kwalifikowania-do-niepelnosprawnosci-osob-cierpiacych-na-rzadkie-schorzenia-genetyczne.docx-1743014127-merged.pdf
- Wytyczne dla zespołów orzeczniczych w sprawie genetycznych chorób rzadkich, pliki do pobrania, https://niepelnosprawni.gov.pl/wytyczne-dla-zespolow-orzeczniczych-w-sprawie-genetycznych-chorob-rzadkich-juz-dostepne/
Jestem programistą. Pracuję w domu przy komputerze. Czy to znaczy, że jak stracę nogę to nie dostanę orzeczenia? Bo niby mogę dalej pracować? Bo przed wypadkiem i tak siedziałem w pracy 8h na krześle. To niby mogę dalej siedzieć na wózku i pracować tak samo? To chory system
Orzecznictwo opiera się na możliwościach pracy danej osoby. Zakładam, znając tylko częściowo problemy osób po amputacjach, że otrzyma w takiej sytuacji Pan orzeczenie, lecz nie będzie to stopień znaczny. Dlaczego otrzyma Pan takie orzeczenie? Bo nie będzie mógł siedzieć tak długo, będzie potrzebował specjalistycznego sprzętu itd. Tak potrzebna jest zmiana orzecznictwa.
dziecko urodziło się z agenezja jednej nerki, czy to kwalifikuje je do otrzymania orzeczenia?
Agencja pracy My Wspieramy pełni rolę informacyjną. W kluczowych, indywidualnych kwestiach decyzja należy do odpowiedniego organu. Jeśli dziecko ma wydolną drugą nerkę, brak nerki nie wpływa na jego funkcjonowanie, dlatego nie otrzyma raczej orzeczenia. Inaczej jest, jeśli druga nerka nie pracuje normalnie i dziecko w związku z tym ma zagrożenie i ograniczenia w funkcjonowaniu oraz potrzebuje szczególnej opieki. Może wtedy Pani śmiało wystąpić z wnioskiem.
Witam.
Syn 3 lata po zakończeniu leczenia wznowy ostrej białaczki limfoblastycznej i również po usunięciu obu jąder zajętych nowotworowo. Kończy mu się orzeczenie o niepelnosprawnosci w tym roku, czy należy mu się dalej mimo zakończenia leczenia np ze względu na usunięcie obu jąder?
pozdrawiam
Jak wspomniane jest w artykule na blogu agencji, orzeczenie o niepełnosprawności wydawane jest osobom, u których choroba niezależnie jaka, spowodowała konsekwencje skutkujące powikłaniami w postaci określonych dysfunkcji utrudniających życie i codzienne funkcjonowanie. Proszę się zastanowić, w jaki sposób konsekwencje choroby i usunięcia gruczołów wpływają na stan funkcjonalny syna. Jeżeli wynikiem choroby jest naruszenie sprawności organizmu, można ubiegać się o wydanie ponownego orzeczenia od niepełnosprawności.
Złamanie wieloodłamowe łuski kości czołowej,stropów zatok czołowych oraz sitowia.Plastyka wieloodlamowego złamania kosci czołowej z wgłębieniem. czy mam szansę na grupę inwalidzka? zmagam się z codziennymi bólami glowu
Dziękujemy za wpis i zaufanie. Nie zajmujemy się jednak stroną medyczną i nie możemy opiniować w indywidualnych przypadkach. Jesteśmy agencją pracy dla osób niepełnosprawnych i w tym zakresie świadczymy usługi. O poradę proszę zwrócić się do swojego lekarza, który wystawi Panu wniosek i poprze go odpowiednimi argumentami. Ostateczna decyzja należy do komisji orzekającej w ZUS lub w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności.
Witam. Choruje na epilepsję od ponad 20lat tzn od 13 roku życia…. mam ataki co miesiąc 3-4 pod rzad…podczas jednego doznałam pęknięcia kręgosłupa szyjnego. Po wielu latach ataków, urazów głowy, mam uszkodzony słuch ubytek 40 % w obu uszach raz z tego powodu omalo nie wpadłam na zielonym świetle na pasach pod karetkę na sygnale (bo jej nie słyszałam)czy dostanę grupe inwalidzką…czy mam szanse…czy mnie wyśmieją? jak ostatnio? powiedziano mi że nie wyglądam na osobę chorą…
dziękuję za odpowiedź
Każda osoba doświadczająca niepełnosprawności – nawet jeśli to jest subiektywne odczucie – ma prawo złożyć wniosek o orzeczenie stopnia niepełnosprawności. Jak agencja My Wspieramy informuje w artykule — niepełnosprawność wiąże się z konsekwencjami choroby, które wpływają na funkcjonowanie. Ważne by wnioskodawca odpowiednio przedstawił swoje trudności i zaburzenia oraz poparł je dokumentacją medyczną. Dlatego trzeba wcześniej odpowiednio się przygotować. Nikt nie ma prawa wyśmiewać drugiego człowieka, a już z pewnością nie członek komisji orzekającej. Komisja nie ma prawa wydawać orzeczenia “na wygląd”. Zawsze istnieje możliwość odwoływania się.
U dziecka w wieku 4 lat zdiagnozowano astygmatyzm i dużego zeza – zastosowano leczenie okularami. To leczenie nic nie dało i w wieku 6 lat dziecko miało operację zeza, co zmniejszyło wadę. Obecnie ma 10 lat, dalej nosi okulary, wada jest mniejsza o połowę. Czy w tej sytuacji jest szansa na orzeczenie o niepełnosprawności?
Dziękuję za wpis. W przypadku zeza i astygmatyzmu kluczowe jest to, jaka jest obecna ostrość wzroku po korekcji (w okularach) i czy wada realnie utrudnia dziecku codzienne funkcjonowanie (naukę, czytanie, widzenie obuoczne). Sama operacja czy noszenie okularów nie daje automatycznie prawa do orzeczenia. Jeśli jednak mimo leczenia występuje znaczne obniżenie ostrości wzroku, niedowidzenie lub problemy z widzeniem przestrzennym – szansa na orzeczenie istnieje. Warto skonsultować się z okulistą i uzyskać aktualne zaświadczenie z dokładnymi wynikami. Ostateczną decyzję podejmuje komisja na podstawie dokumentacji i badania dziecka.