Na jakie choroby można dostać orzeczenie o niepełnosprawności

utworzone przez | 10, 10, 2021 | Porady dla osób niepełnosprawnych

Narzędzia dla pracodawców osób niepełnosprawnych

Szukasz pracy dla osób z orzeczeniem?

Szukasz pracowników z orzeczeniem?

obrazek kalkulatora pfron dofinansowanie

Kalkulator dofinansowania PFRON

Kalkulator oblicza wysokość dofinasnownia wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego. Pracodawca obliczy koszty płacy oraz realne obniżenie kosztów zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego.

obrazek kalkulatora pfron wpłata

Kalkulator wpłaty na PFRON

Kalkulator pomaga w obliczeniu wysokości składki na PFRON. Składkę zobowiązani są odprowadzać pracodawcy, którzy nie osiągają wymaganego Ustawą 6% wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych.

Na jakie choroby można dostać orzeczenie o niepełnosprawności to częste pytanie osób, które chcą ubiegać się o orzeczenie o niepełnosprawności. Często osoby ze schorzeniami zastanawiają się czy ich schorzenie kwalifikuje się aby otrzymać status osoby niepełnosprawne i korzystać z ulg i uprawnień przysługujących takiej osobie. W artykule tym odpowiemy na jakie choroby możliwe jest wydanie orzeczenia.

Zacznijmy od niepełnosprawności i wyjaśnienia czym ona jest. Jak określa ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych:

„niepełnosprawność to trwała lub okresowa niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia trwałości organizmu w szczególności powodującą niezdolność do pracy”

Inaczej mówiąc, niepełnosprawność oznacza niemożność efektywnego pełnienia ról społecznych. Co istotne ocena stanu zdrowia nie jest jedynym wyznacznikiem sprawności organizmu. Orzecznictwo określając stopień niepełnosprawności bierze pod uwagę zarówno fizyczne jak i psychiczne i społeczne aspekty funkcjonowania jednostki. Oznacza to, że wystąpienie tylko jednego elementu, przykładowo wystąpienie choroby nie jest tożsame z wystąpieniem niepełnosprawności.

Istnieje jednak pewna lista schorzeń, które mogą przyczyniać się do powstania niepełnosprawności i stanowią podstawę do przyznania orzeczenia. To właśnie o tym będzie nasz dzisiejszy artykuł. Czytając go dowiesz się m.in:

  • na jakie choroby możesz otrzymać orzeczenie o niepełnosprawności,
  • jak uzyskać stopień niepełnosprawności.


Lista chorób do orzeczenia o niepełnosprawności

W kwalifikacji do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, czyli znacznego stopnia niepełnosprawności, umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i lekkiego stopnia niepełnosprawności, brany jest pod uwagę zakres naruszenia organizmu ze względu na określone choroby. Do każdego schorzenia przypisany jest symbol przyczyny niepełnosprawności. Co istotne, orzeczenie może zawierać więcej niż jeden symbol, ale nie więcej niż 3.

Lista symboli przyczyny niepełnosprawności oraz przypisane do nich grupy schorzeń lub zaburzeń funkcjonowania organizmu:

Symbol niepełnosprawnościSchorzenia, które kwalifikują do orzeczenia o niepełnosprawności z tym symbolem
01-Uupośledzenia umysłowe w stopniu od umiarkowanego po głębokie
02-Pchoroby psychiczne przykładowo schizofrenia, choroba afektywna dwubiegunowa, demencja
03-Lzaburzenia głosu
04-Ochoroby narządu wzroku
05-Rupośledzenia narządu ruchu są to zaburzenia zarówno pourazowe, jak i wynikające ze schorzeń na przykład zapalenie stawów i kręgosłupa
06-Eepilepsja
07-Schoroby układu oddechowego i krążenia do których można zaliczyć niewydolność oddechową, chorobę niedokrwienną serca, zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie tętnicze wywołujące powikłania narządowe, miażdżyca, niewydolność żył głębokich
08-Tchoroby układu pokarmowego takie jak przykładowo m.in. przewlekłe zapalenie trzustki
09-Mchoroby układu moczowo-płciowego
10-Nchoroby neurologiczne są to m.in. uszkodzenia nerwów, udar przemijający, odwracalny i dokonany
11-Iinne, w tym schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego
12-Ccałościowe zaburzenia rozwojowe
Tabela z listami symboli niepełnosprawności oraz przypisanymi do nich schorzeniami

Należy podkreślić, że nie istnieje uniwersalna lista chorób kwalifikujących do uzyskania orzeczenia niepełnosprawności. Istnieją natomiast grupy różnych schorzeń, które mogą utrudniać funkcjonowanie i być przyczyną niepełnosprawności.


Niepełnosprawność oznacza niemożność lub trudności w codziennej aktywności i uczestnictwie w życiu społecznym, które wynikają z naruszenia sprawności organizmu. Co warto podkreślić , wystąpienie jednej z powyżej wymienionych chorób lub zaburzeń nie daje gwarancji, że otrzymasz orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Liczy się to jak funkcjonujesz w życiu codziennym i w jakim stopniu jesteś samodzielny.

Jakie choroby aby otrzymać orzeczenie o niepełnosprawności

Jak już wspominaliśmy, nie każda choroba oznacza, że otrzymasz orzeczenie o niepełnosprawności i będziesz mógł korzystać z przywilejów, ulg i uprawnień. Każdy przypadek jest indywidualnie rozpatrywany i w ocenie bierze się pod uwagę w jakim stopniu dana choroba utrudnia codzienne funkcjonowanie. Ocenia się także zdolność jednostki do samodzielnego funkcjonowania oraz stopień rozwoju choroby.

W tym akapicie przedstawiamy listę chorób, w przypadku których najczęściej wydawane jest orzeczenie o niepełnosprawności:

  • Upośledzenie umysłowe – orzeczenie wydawane jest w przypadku gdy występuje co najmniej w umiarkowanym stopniu.
  • Choroby psychiczne – najczęściej są to zaburzenia psychotyczne: schizofrenia, zaburzenia nastroju: depresja lub choroba afektywna dwubiegunowa, zaburzenia lękowe oraz zespoły otępienne. W przypadku chorób psychicznych podczas orzekania brany jest pod uwagę poziom ich nasilenia, częstość remisji oraz sposób pełnienia ról społecznych.
  • Zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu, które przyczyniają się do utrudnień w zakresie komunikacji werbalnej – przyczyną może być uszkodzenie krtani, upośledzenie pracy fałd (strun) głosowych, zaburzenia związane z niewłaściwym funkcjonowaniem nerwowego ośrodka mowy oraz głuchota. W tym przypadku podczas orzekania bierze się pod uwagę, czy np. aparat słuchowy jest w stanie poprawić słuch.
  • Choroby narządu wzroku – orzeczenie jest przyznawane gdy szkła korekcyjne nie poprawiają ostrości widzenia lub kiedy kont widzenia nie jest większy niż 30° oraz gdy np. choroba genetyczna przyczynia się do znacznego pogorszenia widzenia lub całkowitej utraty wzroku.
  • Zaburzenia narządu ruchu – są to najczęściej wady wrodzone lub rozwojowe powstałe w wyniku choroby zwyrodnieniowej, choroby kości, nowotwory narządu ruchu oraz zaburzenia pourazowe np. uszkodzenie lub utrata kończyny.
  • Epilepsja – niezależnie od etapu i rozwoju choroby jest podstawą do uzyskania statusu osoby niepełnosprawnej.
  • Choroby krążenia lub choroby układu oddechowego – aby uzyskać status osoby niepełnosprawnej musi dojść do powikłań wynikających z przebiegu tych chorób. Najczęściej jest to nadciśnienie powodujące konsekwencje narządowe, arytmia serca lub miażdżyca prowadząca do niewydolności 2 stopnia oraz np. nowotwory płuc, które w konsekwencji prowadzą do niewydolności oddechowej.
  • Choroby układu pokarmowego – aby otrzymać status osoby niepełnosprawnej muszą wyraźnie uszkadzać pracę całego układu. Najczęściej są to nowotwory występujące w układzie pokarmowym, choroby przełyku prowadzące do zmian funkcjonalnych, przewlekłe choroby jelit, które utrudniają wchłanianie składników pokarmowych, choroby wątroby, zapalenia trzustki, a także powikłania po resekcji żołądka.
  • Choroby układu moczopłciowego – najczęściej są to nowotwory lub choroby , które prowadzą do niewydolności nerek lub ich zwyrodnienia.
  • Choroby neurologiczne – należą do nich najczęściej: udary mózgu przebiegające z widocznymi deficytami neurologicznymi, guzy centralnego układu nerwowego, choroby zapalne układu nerwowego, uszkodzenia nerwów, dziecięce porażenie mózgowe, a także cerebrastenia lub encefalopatia.
  • Grupa innych zaburzeń – do których ubiegając się o orzeczenie można zaliczyć przykładowo: zeszpecenia utrudniające dopasowanie się do ról społecznych, choroby układu krwiotwórczego, choroby endokrynologiczne, jeśli leczenie nie daje oczekiwanych efektów oraz choroby zakaźne i odzwierzęce.
  • Całościowe zaburzenia rozwoju – do których można zaliczyć zaburzenia ze spektrum autyzmu.

Jak widać lista chorób, na której możesz się oprzeć, gdy chcesz ubiegać się o status osoby niepełnosprawnej jest obszerna i z pewnością nadal jeszcze nie wyczerpująca. Stanowi ona pewną listę wskazań i podstaw do otrzymania orzeczenia. Dzieje się tak ze względu na to, że każda z nich może w jakimś stopniu przyczyniać się do utrudnienia sprawności organizmu.

Dla potrzeb orzekania mniejsze znaczenie ma to, jaka jednostka chorobowa przyczynia się do powstania u ciebie niepełnosprawności, a większe to jaki ma wpływ na twoje funkcjonowanie i pełnienie przez ciebie ról społecznych i zawodowych. To jak sobie radzisz z chorobą, czy wymagasz stałej lub długotrwałej opieki. W jaki sposób kompensujesz występujące zaburzenia lub czy potrzebujesz wsparcia pomocy społecznej.

Znaczny stopień niepełnosprawności jakie choroby

Jeśli ubiegasz się o orzeczenie, to jaki stopień zostanie ci przyznany nie zależy od rodzaju schorzenia lecz od tego w jakim stopniu to schorzenie utrudnia twoje codzienne funkcjonowanie, dlatego mówi się o przyczynach powstania niepełnosprawności.

Stopień znaczny możesz uzyskać za równo w przypadku zaburzeń narządów ruchu, (symbol przyczyny niepełnosprawności 05-R), chorób układu nerwowego (10-N), epilepsji (06-E) czy chorób narządu wzroku (04-O). Wszystko zależy od tego, jak z daną chorobą radzisz sobie i w jakim stopniu jesteś samodzielny.

Stopień znaczny otrzymasz gdy komisja orzekająca stwierdzi, że jesteś całkowicie niezdolny do pracy, lub zdolny w warunkach pracy chronionej oraz niezdolny do samodzielnej egzystencji. Warto tu zaznaczyć, że niezdolność do pracy na orzeczeniu nie zabrania podjęcia zatrudnienia na otwartym rynku pracy. Innymi słowy, w praktyce, ten zwrot na orzeczeniu nie oznacza niezdolności do pracy w firmie. Możesz tego dokonać gdy twój pracodawca odpowiednio przystosuje dla ciebie stanowisko pracy lub zatrudni cię na podstawie telepracy. Nie jest więc wymagane zatrudnienie jedynie w warunkach pracy chronionej.

Jeśli chodzi o niezdolność do samodzielnej egzystencji, warto tu odróżnić pomoc w czynnościach pielęgnacyjnych, higieny osobistej czy w zaspokajaniu potrzeb fizjologicznych od pomocy w załatwianiu elementarnych spraw życia codziennego. Przykładowo jest to pomoc w robieniu zakupów, uiszczaniu opłat, czynnościach domowych np. umycie okien czy przyniesienie węgla aby ogrzać mieszkanie. Są to czynności, które osoba niepełnosprawna może nie być w stanie samodzielnie wykonać ze względu na ograniczenia jakie posiada i jednocześnie są to czynności, które także zalicza się do samodzielnej egzystencji.

Osoba z orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji mogą złożyć wniosek o 500 plus dla niepełnosprawnych. Wszelkie informacje o tym świadczeniu znajdziesz w naszym wpisie 500 plus dla niepełnosprawnych, czyli o świadczeniu uzupełniającym

Umiarkowany stopień niepełnosprawności jakie choroby

Stopień umiarkowany otrzymasz gdy komisja orzekająca stwierdzi, że jesteś niezdolny do pracy lub zdolny w warunkach pracy chronionej i wymagasz częściowej pomocy ze strony innych osób w celu pełnienia ról społecznych. Nie ma tu znaczenia rodzaj schorzenia lecz to w jakim stopniu utrudnia ono twoje funkcjonowanie.

Lekki stopień niepełnosprawności jakie choroby

Lekki stopień niepełnosprawności otrzymasz gdy komisja orzekająca stwierdzi, że jesteś częściowo niezdolny do pracy w porównaniu do zdolności jaką wykazują osoby o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością fizyczną, psychiczną i społeczną. Ponad to komisja stwierdzi również, że posiadasz ograniczenia w pełnieniu ról społecznych, które da się kompensować przy pomocy wyposażenia ortopedycznego, środki pomocnicze lub środki techniczne.

Grupy niepełnosprawności a orzeczenie o stopniu niepełnosprawności

Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności jest formalnie równoznaczne z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS oraz dawnym orzeczeniem o zaliczeniu do grupy inwalidzkiej wydanym przez komisję ds. inwalidztwa i zatrudnienia. Takie orzeczenia wydawane były przed 01.01.1998. Oznacza to, że jeśli posiadasz takie orzeczenie, które było wydane na stałe, nadal obowiązuje i nie musisz go wymieniać jeśli chcesz korzystać z przysługujących ci przywilejów, ulg i uprawnień.

Występują jednak pewne różnice w zapisach. Są to kolejno:

  • I grupa inwalidzka to obecnie znaczny stopień niepełnosprawności,
  • II grupa inwalidzka to obecnie umiarkowany stopień niepełnosprawności,
  • III grupa inwalidzka to obecnie lekki stopień niepełnosprawności.

Tak więc, jeśli posiadasz takie orzeczenie wydane bezterminowo, ono nadal obowiązuje. Jeśli natomiast na twoim orzeczeniu jest data ważności, musisz stanąć na komisję lekarza orzecznika ZUS lub komisję Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności ubiegając się o orzeczenie o niepełnosprawności.

Jak uzyskać stopień niepełnosprawności

Postępowanie orzecznicze, służące ustaleniu niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, co do zasady jest zespołowe i dwuinstancyjne. Oznacza to, że w posiedzeniu składu orzekającego zespołu powiatowego i wojewódzkiego uczestniczy co najmniej dwóch specjalistów – członków zespołu orzekającego, z których co najmniej jednym jest lekarz sprawujący jednocześnie funkcję przewodniczącego składu orzekającego. Drugim członkiem składu orzekającego może być pedagog, psycholog, pracownik socjalny, doradca zawodowy albo inny lekarz.

Komisje do spraw orzekania o niepełnosprawności

O stopniu niepełnosprawności orzekają:

  • powiatowe Zespoły ds. Orzekania o Niepełnosprawności – jako pierwsza instancja,
  • miejskie Zespoły ds. Orzekania o Niepełnosprawności – jako pierwsza instancja,
  • wojewódzkie Zespoły ds. Orzekania o Niepełnosprawności – jako druga instancja,
  • rejonowe sądy pracy i ubezpieczeń społecznych jako organ odwoławczy.

Powiatowe Zespoły ds. Orzekania o Niepełnosprawności wydają orzeczenie:

  • o niepełnosprawności – przed ukończeniem 16 roku życia,
  • o stopniu niepełnosprawności – po ukończeniu 16 roku życia,
  • o wskazaniach do ulg i uprawnień, które jest jednoinstancyjne i nie przysługuje odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu.

W przypadku ubiegania się o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności zespół powiatowy, jeżeli uzna, że spełnione są przesłanki do uzyskania przez wnioskodawcę statusu osoby niepełnosprawnej, wyda orzeczenie o zaliczeniu do osób niepełnosprawnych lub odpowiedniego stopnia niepełnosprawności. Jeżeli natomiast ustali, że wnioskodawca nie kwalifikuje się do uzyskania statusu osoby niepełnosprawnej wyda orzeczenie o nie zaliczeniu do niepełnosprawności lub nie zaliczeniu do stopnia niepełnosprawności.

Podstawą uznania osoby, która nie ukończyła 16 roku życia za niepełnosprawną jest ustalenie, że:

  • ma naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną,
  • przewidywany okres trwania upośledzenia stanu zdrowia przekracza 12 miesięcy,
  • wymaga zapewnienia jej całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu.

Co istotne, wszystkie powyższe warunki muszą wystąpić jednocześnie. Niepełnosprawność dziecka orzeka się na czas określony, jednak na okres nie dłuższy niż do ukończenia przez dziecko 16 roku życia.

Jeśli natomiast mówimy o orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności, zgodnie z przepisami ustawy o rehabilitacji dotyczy osób po 16 roku życia i określany jest jeden z trzech stopni niepełnosprawności: znaczny, umiarkowany oraz lekki. Stopień niepełnosprawności możesz mieć przyznany na czas określony lub na stałe. Decyduje o tym ocena możliwości poprawy funkcjonowania.

Listę i adresy do komisji do spraw orzekania o niepełnosprawności znajdziesz w tym wpisie: Orzeczenie o niepełnosprawności bez tajemnic.

Procedura wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności

Przejdźmy do procedury wydawania orzeczenia. Dróg wniosku możesz pobrać w siedzibie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności właściwego ze względu na miejsce zamieszkania. Można także go pobrać ze strony internetowej danego zespołu. Jest to ważne, ponieważ nie ma odgórnie ustalonego wzoru formularza, dlatego mogą różnić się od siebie w zależności od ustaleń Powiatowego Zespołu.

Wniosek o przyznanie orzeczenia składa:

  • osoba zainteresowana,
  • przedstawiciel ustawowy osoby zainteresowanej (dotyczy to przede wszystkim dzieci oraz osób ubezwłasnowolnionych),
  • kierownik ośrodka pomocy społecznej, ale za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego.

Do wniosku musisz dołączyć zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia, które jest ważne 30 dni oraz dokumentację medyczną. Do dokumentacji medycznej można zaliczyć karty informacyjne leczenia szpitalnego, dokumentację medyczną z przebiegu leczenia ambulatoryjnego, wyniki dodatkowych badań diagnostycznych, konsultacje specjalistyczne itp.

W okresie do 30 dni zostaniesz poinformowany o terminie posiedzenia. Następnie odbywa się posiedzenie, na którym obecność jest obowiązkowa. Jeśli nie możesz pojawić się w danym terminie musisz o tym poinformować powiatowy zespół. Wtedy termin posiedzenia zostanie ponownie ustalony. Podczas posiedzenia przeprowadza się ocenę stanu zdrowia oraz ocenę funkcjonowania osoby niepełnosprawnej w sferze fizycznej, psychicznej i społecznej.

Decyzję o przyznaniu orzeczenia o stopniu niepełnosprawności otrzymasz pocztą w ciągu 14 dni kalendarzowych. Jeśli chciałbyś odebrać ją osobiście, to również jest taka możliwość, jednak należy o tym poinformować Powiatowy zespół. Najlepiej tego dokonać w dniu posiedzenia.


Stwardnienie rozsiane, orzeczenie o niepełnosprawności



Gdzie starać się o orzeczenie o niepełnosprawności

Orzeczenie o niepełnosprawności wydają:
* powiatowe Zespoły ds. Orzekania o Niepełnosprawności – jako pierwsza instancja,
* miejskie Zespoły ds. Orzekania o Niepełnosprawności – jako pierwsza instancja,
* wojewódzkie Zespoły ds. Orzekania o Niepełnosprawności – jako druga instancja,
* rejonowe sądy pracy i ubezpieczeń społecznych jako organ odwoławczy.

Kiedy dziecko może być uznane za niepełnosprawne

podstawą uznania, że osoba poniżej 16 roku życia są:
* ma naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną,
* przewidywany okres trwania upośledzenia stanu zdrowia przekracza 12 miesięcy,
* wymaga zapewnienia jej całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych * potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu.

Wszystkie 4 warunki muszą wystąpić jednocześnie.

0 komentarzy
Wyślij komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *