Jak można dostać 500 plus dla niepełnosprawnych? Procedura, warunki, odwołanie

Z pewnością słyszałeś o świadczeniu uzupełniającym, popularnie nazywanym 500 plus dla niepełnosprawnych. Wsparcie finansowe dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji od kilku lat jest realizowane przez ZUS.

Dowiedz się, jak otrzymać 500 plus dla niepełnosprawnych krok po kroku? Jak złożyć wniosek o świadczenie uzupełniające dla niepełnosprawnych i jak odwołać się od negatywnej decyzji o 500+? Sprawdź, co powinieneś zrobić, aby uzyskać orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Artykuł zawiera treści informacyjno-edukacyjne. Przedstawia aktualny stan prawny na 03.02.2026 r.

Czy przysługuje Ci 500 plus dla niepełnosprawnych? Krok 1

O świadczenie uzupełniające możesz ubiegać się, jeśli:

• skończyłeś 18 lat.
• posiadasz orzeczenie dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.
• nie jesteś uprawniony do świadczenia pieniężnego finansowanego ze środków publicznych (np. emerytury, renty, zasiłku stałego albo zasiłku okresowego o charakterze innym niż jednorazowe ani nie jest uprawniona do świadczenia z zagranicznej instytucji właściwej do spraw emerytalno-rentowych). Gdy jesteś uprawniony do tych świadczeń, ich łączna wysokość brutto nie może przekraczać wyznaczonego progu dochodowego.
• masz polskie obywatelstwo, prawo pobytu lub prawo stałego pobytu w Polsce lub:
  – jesteś obywatelem jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej albo Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej.
  – masz zalegalizowany pobyt w Polsce (jeśli jesteś obywatelem państwa spoza UE albo EFTA) oraz mieszkasz w Polsce.

Świadczenie uzupełniające natomiast nie przysługuje, jeśli jesteś osobą, która:

• jest tymczasowo aresztowana.
• odbywa karę pozbawienia wolności. Z wyjątkiem kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.

Kto dostanie 500 plus dla niepełnosprawnych?

Świadczenie uzupełniające otrzymasz, o ile spełniasz wymogi. W tym warunek niezdolności do samodzielnej egzystencji potwierdzony orzeczeniem.

Zgodnie z art. 13 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych: “W przypadku stwierdzenia naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych orzeka się niezdolność do samodzielnej egzystencji“.

Co oznacza niezdolność do samodzielnej egzystencji?

Otrzymasz orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji, jeżeli wymagasz stałej lub długotrwałej pomocy innej osoby. Wsparcie to dotyczy:

• pomocy w czynnościach pielęgnacyjnych (poruszanie się, odżywianie, zaspokajania potrzeb fizjologicznych, higieny osobistej).
• pomocy w załatwianiu elementarnych spraw życia codziennego (robieniu zakupów, uiszczaniu opłat, składanie wizyt u lekarza, a także ogrzewanie mieszkania, tj. przynoszenie węgla lub opału oraz podstawowych czynności porządkowych).

Wszystkie wymienione czynniki łącznie opisują niezdolność do samodzielnej egzystencji.

Jak złożyć wniosek o 500 plus dla niezdolnych do samodzielnej egzystencji? Krok 2

• Druk wniosku ESUN pobierz ze strony ZUS lub uzyskaj w siedzibie papierowy formularz.
• Uzupełnij wniosek o świadczenie uzupełniające.
• Dołącz wymagane dokumenty.
• Złóż wniosek w placówce ZUS, przez PUE ZUS lub prześlij go pocztą.

W jaki sposób wypełnić wniosek ZUS o 500 plus dla niepełnosprawnych? Krok 3

We wniosku o przyznanie świadczenia uzupełniającego wpisz:

• swoje dane identyfikacyjne, czyli: imię i nazwisko, obywatelstwo, imię ojca, PESEL, serie i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość, datę urodzenia i płeć.
• adres zameldowania.
• adres zamieszkania i adres do korespondencji. Gdy są inne niż adres zameldowania.
• czy masz przyznane prawo do świadczeń pieniężnych finansowanych ze środków publicznych lub aktualnie starasz się o takie świadczenie: rodzaj świadczenia, wysokość świadczenia, nazwę instytucji, która wypłaca świadczenie i miejscowość, w której znajduje się jej siedziba.
• czy masz przyznane prawo do świadczeń z zagranicznej instytucji właściwej do spraw emerytalno-rentowych lub aktualnie starasz się o takie świadczenie. Podaj: rodzaj i wysokość świadczenia, nazwę państwa i zagranicznej instytucji, która wydaje decyzję w tej sprawie.
• oświadczenie, czy aktualnie przebywasz w areszcie śledczym lub zakładzie karnym.
• jeśli nie posiadasz polskiego obywatelstwa, wskaż czy masz prawo pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i daty graniczne tego prawa.

Jak wysłać wniosek o świadczenie uzupełniające dla osób niepełnosprawnych? Krok 4

Kompletny wniosek o przyznanie 500 plus dla niepełnosprawnych wyślij:

• internetowo za pomocą Platformę Usług Elektronicznych (PUE ZUS).
• listownie pocztą.
• złóż osobiście w placówce ZUS.

Wniosek o przyznanie 500 plus dla osób niepełnosprawnych możesz złożyć nie wcześniej niż 30 dni przed spełnieniem wymaganych warunków.

Jakie dokumenty dołączyć do wniosku?

Najważniejsze dokumenty, które przedstawisz ZUS to:

• orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji albo niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji, niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym i niezdolności do samodzielnej egzystencji, całkowitej niezdolności do służby i niezdolności do samodzielnej egzystencji, bądź też orzeczenie wydane (przed 1 września 1997 r.) przez komisję lekarską do spraw inwalidztwa i zatrudnienia o zaliczeniu do I grupy inwalidów. Co ważne, jeżeli organ emerytalno-rentowy posiada już takie orzeczenie, osoba wnioskująca nie musi już go dołączać do wniosku.
• zaświadczenie potwierdzające prawo do emerytury lub renty zagranicznej, lub innego podobnego świadczenia zagranicznego wraz ze wskazaniem wysokości. Dokument powinien być wystawiony przez zagraniczną instytucję właściwą do spraw emerytalno-rentowych.
• prawomocny wyrok sądu, którym sąd przyznał Ci prawo do dodatku pielęgnacyjnego.

Co zrobić, gdy nie masz orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji?

Jeśli jeszcze nie posiadasz takiego orzeczenia, do wniosku o 500 plus dla niepełnosprawnych dołącz zaświadczenie o stanie zdrowia. Zwróć uwagę, by nie było ono starsze niż miesiąc. Dodatkowo możesz dodać inne dokumenty medyczne, które będą miały znaczenie dla komisji lekarskiej. Mogą być to karty badania profilaktycznego lub dokumentacja rehabilitacji leczniczej i zdrowotnej oraz orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.

ZUS wraz z wnioskiem o świadczenie uzupełniające rozpatrzy Twój wniosek o przyznaniu orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Kto może złożyć wniosek o 500 plus dla niepełnosprawnych?

Wniosek o świadczenie uzupełniające składa osoba zainteresowana lub jej opiekun.

Od kiedy przysługuje świadczenie uzupełniające?

Świadczenie przysługuje od miesiąca złożenia wniosku. Nie dostaniesz wyrównania 500 plus dla niepełnosprawnych wstecz, nawet jeśli spełniałeś wcześniej warunki.

Co zrobić w razie odmowy 500 plus? Krok 5

Decyzję dostaniesz w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do jej wydania. W tym uprawomocnienia orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Jeżeli nie zgadzasz się z decyzją ZUS o odmowie świadczenia uzupełniającego, odwołaj się od niej. Skieruj pismo za pośrednictwem ZUS do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania Sądu Okręgowego Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Zrób to w ciągu miesiąca od dnia otrzymania decyzji. To opóźnienie spowoduje, że decyzja stanie się prawomocna i nie odwołasz się od niej. Odwołanie przekaż osobiście lub wyślij dokumenty pocztą. Postępowanie odwoławcze jest bezpłatne.

Kiedy trzeba zwrócić świadczenie uzupełniające?

Zgodnie z art. 8 ustawy o świadczeniu uzupełniającym, kiedy pobierzesz nienależnie 500 plus dostaniesz informację o konieczności jego zwrotu. Stanie się tak, gdy:

• wypłacono Ci świadczenie, choć ustały lub zmieniły się okoliczności będące podstawą jego przyznania lub ustalenia jego wysokości. Ty zaś byłeś pouczony o tych sytuacjach.
• przyznano lub wypłacono Ci świadczenie na podstawie fałszywych dokumentów. Także, gdy świadomie wprowadziłeś organ w błąd.
• przyznano Ci je na podstawie decyzji, której nieważność następnie stwierdzono albo uchylono w wyniku wznowienia postępowania. A w konsekwencji odmówiono Ci prawa do świadczenia.
• wypłacono 500+ innej osobie niż ta, którą wskazuje decyzja przyznająca świadczenie.

Ważne
Od kwot nienależnie pobranego świadczenia uzupełniającego nalicza się odsetki ustawowe za opóźnienie na zasadach określonych w prawie cywilnym, czyli od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia zwrotu.

W przypadku konieczności zwrotu świadczenia uzupełniającego zrób przelew na rachunek bankowy, który został Ci wskazany. Należności od nienależnie pobranego świadczenia uzupełniającego przedawniają się z upływem 3 lat, licząc od dnia, w którym zapadła prawomocna decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranego [art. 8 ust. 4 ustawy o świadczeniu uzupełniającym].

Gdzie szukać pomocy w sprawie 500 plus dla niepełnosprawnych?

Kiedy ubiegasz się o świadczenie uzupełniające i napotkasz problem, skorzystaj z pomocy pracownika ZUS w Centrum Obsługi Telefonicznej:

• pod numerem telefonu 22 560 16 00 (opłata za połączenie jest zgodna z planem taryfikacyjnym danego operatora).
• za pośrednictwem e-maila cot@zus.pl.
• przez czat na stronie www.zus.pl – konsultanci są dostępni w dni robocze: pon.– pt. w godz. 7.00–18.00.
• w najbliższej jednostce organizacyjnej ZUS.

FAQ

Czytaj inne artykuły:

Źródła

• https://www.gov.pl/web/rodzina/500-swiadczenie-uzupelniajace-dla-osob-niezdolnych-do-samodzielnej-egzystencji
• Ustawa z 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, Dz. U. z 2024 r., poz. 1649, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20190001622/O/D20191622.pdf
• https://www.zus.pl/baza-wiedzy/biezace-wyjasnienia-komorek-merytorycznych/swiadczenia/500-dla-osob-niezdolnych-do-samodzielnej-egzystencji-najczesciej-zadawane-pytania

Czytaj inne artykuły:

Niezdolność do samodzielnej egzystencji w pigułce. Konsekwencje utraty samodzielności oraz wsparcie finansowe i społeczne

Jakie pułapki 500 plus dla niepełnosprawnych warto znać i jak ich uniknąć?

Jak dostać 500 plus dla seniora? Świadczenie uzupełniające dla niezdolnych do samodzielnej egzystencji