Programy aktywizacji zawodowej – aktualna lista dla osób niepełnosprawnych
Zebrałem listę programów wsparcia, z których osoba z niepełnosprawnością może skorzystać już dziś. Przy każdym z nich podałem nazwę, warunki uczestnictwa, wysokość dofinansowania, termin naboru oraz miejsce składania wniosków.
Do przedstawienia tych danych skłoniła mnie skala problemu. Według danych z Rocznika Statystycznego Pracy GUS oraz statystyk dotyczących bezrobocia, w 2025 r. (dane BAEL) współczynnik aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnościami wynosił zaledwie 19,2%, a wskaźnik zatrudnienia 17,8%. Dla porównania: w całej populacji w wieku 15–89 lat aktywnych zawodowo było 59,0% osób.
Przejrzałem oficjalny wykaz realizowanych obecnie programów PFRON, komunikaty o naborach, strony powiatowych urzędów pracy i strony realizatorów projektów, aby sprawdzić, czy istnieje realne wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami.
Programy aktywizacji zawodowej PFRON
To programy własne PFRON z oficjalnego wykazu programów realizowanych obecnie, prowadzone cyklicznie. Wniosek składa się albo w samorządzie powiatowym przez System Obsługi Wsparcia, albo u organizacji, która wygrała konkurs PFRON. To rozróżnienie decyduje o tym, gdzie masz zadzwonić.
Aktywny samorząd
Co to za program. Program PFRON, który likwiduje bariery ograniczające aktywność zawodową i edukacyjną. Budżet na 2026 r. to 306,1 mln zł. Realizatorem jest samorząd powiatowy, w praktyce PCPR albo MOPS.
Dla kogo. Osoby z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, przy czym warunki różnią się między modułami i obszarami – część zadań jest zarezerwowana dla stopnia znacznego i umiarkowanego.
Co daje. Moduł I likwiduje bariery:
- Obszar A (bariera transportowa) – oprzyrządowanie samochodu przy dysfunkcji ruchu lub słuchu oraz pomoc w uzyskaniu prawa jazdy: w 2026 r. do 3 200 zł dla kategorii B i do 4 820 zł dla pozostałych kategorii.
- Obszar B (społeczeństwo informacyjne) – sprzęt elektroniczny i oprogramowanie przy dysfunkcji wzroku, obu rąk lub słuchu, szkolenie z obsługi i serwis.
- Obszar C (bariery w poruszaniu się) – wózek elektryczny, skuter elektryczny, protezy kończyn co najmniej III poziomu jakości, serwis; nowość 2026 r. to Zadanie 6, czyli manualny wózek multipozycyjny.
- Obszar D – dofinansowanie żłobka lub przedszkola dziecka, opisane w programie wprost jako pomoc w utrzymaniu aktywności zawodowej; dla stopnia znacznego i umiarkowanego.
- Obszar E – dodatek dla osób korzystających z wentylacji domowej albo koncentratora tlenu.
Moduł II finansuje wykształcenie na poziomie wyższym: dodatek na koszty kształcenia do 1 733 zł (szkoła policealna i kolegium do 1 155 zł), opłatę za czesne, dodatek na przewód doktorski do 4 620 zł. Do tego zwiększenia: do 578 zł za naukę poza miejscem zamieszkania, do 578 zł za naukę zdalną i jednorazowo do 924 zł za złożenie wniosku z podpisem elektronicznym w SOW. Wnioskodawcy, którzy pracują, wnoszą udział własny w wysokości minimum 10% czesnego.
Moduł III jest nowością 2026 r. i dotyczy mieszkań: Zadanie 1 to zamiana architektonicznie niedostępnego mieszkania na dostępne, Zadanie 2 – pomoc absolwentowi w wynajęciu samodzielnego mieszkania spełniającego kryterium dostępności.
Jak i gdzie się zgłosić. Wniosek składasz elektronicznie w Systemie Obsługi Wsparcia, a rozpatruje go powiat. Punktowo premiowane są zatrudnienie (10 pkt) i znaczny stopień niepełnosprawności (10 pkt). Terminy i kwoty pochodzą z komunikatu PFRON o Aktywnym samorządzie w 2026 roku.
| Moduł / obszar | Wnioski od | Wnioski do |
| Moduł I, obszar E | 16 lutego 2026 r. | 30 listopada 2026 r. |
| Moduł I, obszary A–D | 1 marca 2026 r. | 31 sierpnia 2026 r. |
| Moduł II (rok akad. 2025/2026) | 1 marca 2026 r. | 31 marca 2026 r. |
| Moduł II (rok akad. 2026/2027) | – | 10 października 2026 r. |
| Moduł III | 2 kwietnia 2026 r. | 15 października 2026 r. |
Stabilne Zatrudnienie (konkurs „Stażysta Plus”)
Co to za program. Program „Stabilne Zatrudnienie – osoby niepełnosprawne w administracji i służbie publicznej”, moduł II „Staże zawodowe”. Konkurs nr 1/2026 „Stażysta Plus” ogłoszono 20 kwietnia 2026 r. z budżetem ponad 20,5 mln zł. Rok wcześniej było to 20,4 mln zł, a w 2024 r. – 10,6 mln zł.
Dla kogo. Osoby w wieku aktywności zawodowej z orzeczeniem o stopniu znacznym, umiarkowanym lub lekkim, pozostające bez zatrudnienia.
Co daje.
- staż 3–12 miesięcy w administracji publicznej,
- stypendium stażowe 4 000 zł brutto miesięcznie (w 2023 r. było 3 000 zł),
- maksymalny koszt wsparcia jednego uczestnika 48 000 zł,
- indywidualny plan drogi zawodowej i doradztwo zawodowe,
- szkolenia i kursy,
- asystent albo trener pracy w pierwszych miesiącach stażu,
- zwrot kosztów dojazdu.
Jak i gdzie się zgłosić. Projekty prowadzą organizacje pozarządowe, więc zgłaszasz się do organizacji, która wygrała konkurs – nie do PFRON. Nabór wniosków dla organizacji trwał od 20 kwietnia do 13 maja 2026 r., realizacja projektów obejmuje okres od 1 lipca 2026 r. do 31 grudnia 2027 r., a decyzję o dofinansowaniu wniosków PFRON ogłosił 24 lipca 2026 r.. Z tej listy bierzesz kontakt do realizatora. Parametry konkursu podaję za ogłoszeniem konkursu Stażysta Plus i relacją Gazety Prawnej o budżecie.
Absolwent II
Co to za program. Program PFRON, którego celem jest podniesienie wskaźnika zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami z wyższym wykształceniem – tak zapisano to w dokumentach programowych Absolwenta II.
Dla kogo. Osoby z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności:
- absolwenci szkoły wyższej i studenci ostatniego roku (Moduł I),
- studenci od trzeciego semestru – obszar D, praktyki,
- absolwenci szkoły średniej i uczniowie klas III–V szkoły średniej (Moduł II),
- osoby ze stopniem znacznym lub umiarkowanym opuszczające pieczę zastępczą (Moduł IV, asystent samodzielności).
W Module I trzeba dodatkowo pozostawać bez zatrudnienia, pracować dorywczo albo pracować znacznie poniżej kwalifikacji.
Co daje. Diagnozę i indywidualną ścieżkę kariery, doradztwo edukacyjno-zawodowe oraz mentoring, pokrycie kosztów uzyskania uprawnień zawodowych, kursy, szkolenia, licencje i certyfikaty razem z zakwaterowaniem poza miejscem zamieszkania. Dalej: staże 3–6 miesięcy ze stypendium i opiekunem stażu, wsparcie zatrudnienia i samozatrudnienia (koszty podjęcia działalności, wyposażenie stanowiska), praktyki studenckie, kurs maturalny, kurs przygotowujący do rekrutacji na studia, treningi kompetencji społecznych. Jest też dodatek motywacyjny na dojazdy, tłumacza języka migowego, zakwaterowanie i opiekę nad osobą zależną – do 12 miesięcy udziału i do 6 miesięcy po podjęciu zatrudnienia.
Jak i gdzie się zgłosić. Projekty prowadzą szkoły wyższe i organizacje wyłaniane w konkursach, więc zgłoszenie idzie do realizatora. Kontakty zbiera lista podmiotów realizujących program Absolwent.
Zajęcia klubowe w WTZ
Co to za program. Program PFRON z wykazu programów realizowanych obecnie.
Dla kogo. Osoby, które opuściły warsztat terapii zajęciowej w związku z podjęciem zatrudnienia.
Co daje. Dalszy udział w zajęciach i kontynuację rehabilitacji po wyjściu do pracy. Praktycznie to zabezpieczenie na wypadek utraty zatrudnienia – kontakt z warsztatem nie urywa się w dniu podpisania umowy.
Jak i gdzie się zgłosić. Przez warsztat, który prowadzi zajęcia klubowe w twoim powiecie. Program figuruje w wykazie programów PFRON realizowanych obecnie.
CIDON – punkt informacyjny o wszystkich programach
Co to za program. Centra informacyjno-doradcze dla osób z niepełnosprawnością, działające od 1 września 2021 r. przy każdym oddziale wojewódzkim PFRON.
Dla kogo. Każda osoba z niepełnosprawnością i jej bliscy. Nie ma warunku orzeczenia o konkretnym stopniu.
Co daje. Bezpłatne informacje o programach PFRON, projektach organizacji pozarządowych, orzecznictwie, wsparciu finansowym i rzeczowym oraz zaopatrzeniu w sprzęt. Przy centrach działają Ośrodki Wsparcia i Testów, gdzie można przetestować technologie asystujące przed złożeniem wniosku o dofinansowanie.
Jak i gdzie się zgłosić. Strona cidon.pfron.org.pl, infolinia PFRON 22 581 84 10 w dni powszednie od 9:00 do 15:00, bezpłatna infolinia SOW 800 889 777.
Programy okołozawodowe PFRON: S-A-M, wypożyczalnia technologii, dostępna przestrzeń
Trzy pozycje z tego samego wykazu nie są programami zatrudnieniowymi, ale usuwają bariery wejścia na rynek pracy: „Samodzielność – Aktywność – Mobilność!” w wersjach „Mobilność osób z niepełnosprawnością” i „Wspomagane Społeczności Mieszkaniowe”, Wypożyczalnia technologii wspomagających dla osób z niepełnosprawnością oraz Dostępna przestrzeń publiczna.
Warto znać jedną zmianę w mieszkaniach. „Mieszkanie dla absolwenta” jest od 2026 r. kontynuowane jako Moduł III Zadanie 2 Aktywnego samorządu. Realizację „Dostępnego mieszkania” wydłużono do końca 2026 r. – jest ono adresowane do osób ze stopniem znacznym z dysfunkcją ruchu, poruszających się na wózku, do 65. roku życia, a dofinansowanie sięgało ok. 160 tys. zł zależnie od lokalizacji; szczegóły podaje komunikat PFRON o Dostępnym mieszkaniu i informacja o wydłużeniu realizacji.
Wsparcie z urzędu pracy – instrumenty dostępne przez cały rok
To nie programy z naborami, a instrumenty ustawowe finansowane ze środków PFRON. Działają dopóki w powiecie są pieniądze. Warunek wejścia jest wspólny dla wszystkich form niżej – rejestracja w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna albo – przy rencie socjalnej lub rencie z tytułu niezdolności do pracy – jako osoba poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu.
Uwaga na pulę środków w powiecie
Liczy się kolejność zgłoszeń. Urząd Pracy m.st. Warszawy wstrzymał przyjmowanie wniosków o staże w sierpniu 2025 r. po wyczerpaniu środków, a PUP w Kętrzynie wstrzymał w lipcu 2026 r. nabór na prace interwencyjne. Wniosek praktyczny: pytaj o środki na początku roku, nie w sierpniu.
Staż zawodowy z urzędu pracy
Co to. Instrument ustawowy finansowany ze środków PFRON.
Dla kogo. Osoba z orzeczeniem zarejestrowana jako bezrobotna albo jako poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu.
Co daje. Staż od 3 do 12 miesięcy, stypendium wypłacane przez urząd pracy i zachowanie statusu w urzędzie na czas stażu.
Jak i gdzie się zgłosić. Wniosek do własnego PUP albo elektronicznie przez SOW. Warunki opisuje karta dofinansowania stażu na gov.pl.
Szkolenia zawodowe, prace interwencyjne, studia podyplomowe, doradztwo
Co to. Pakiet instrumentów z tego samego źródła finansowania.
Dla kogo. Jak przy stażu – osoba z orzeczeniem zarejestrowana jako bezrobotna albo poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu.
Co daje.
- szkolenia zawodowe – uzyskanie lub uzupełnienie kwalifikacji,
- prace interwencyjne – zatrudnienie u pracodawcy z refundacją części kosztów,
- finansowanie studiów podyplomowych,
- poradnictwo zawodowe i pośrednictwo pracy.
Cały katalog uprawnień opisuje Zielona Linia w poradniku dla osób z niepełnosprawnością.
Jak i gdzie się zgłosić. Wniosek w PUP właściwym dla miejsca rejestracji, także przez SOW. Nabory są ciągłe, do wyczerpania puli.
Jednorazowe środki na podjęcie działalności gospodarczej
Co to. Dotacja PFRON z art. 12a ustawy o rehabilitacji na działalność gospodarczą, działalność rolniczą albo wkład do spółdzielni socjalnej.
Dla kogo. Osoba z orzeczeniem zarejestrowana w PUP jako bezrobotna lub poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu, która:
- nie otrzymała wcześniej bezzwrotnych środków publicznych na ten cel,
- nie ma zaległości wobec PFRON ani zaległości podatkowych,
- przy ponownym starcie – zamknęła poprzednią działalność co najmniej 12 miesięcy wcześniej.
Co daje. Do 6-krotności przeciętnego wynagrodzenia przy zobowiązaniu do prowadzenia działalności minimum 12 miesięcy oraz od 6- do 15-krotności przy zobowiązaniu na minimum 24 miesiące. Naruszenie umowy oznacza zwrot środków z odsetkami jak dla zaległości podatkowych.
Jak i gdzie się zgłosić. Wniosek Wn-O do starosty albo PUP właściwego dla miejsca rejestracji, także przez SOW; wnioski przyjmowane są cały rok, do wyczerpania środków. Skala bywa lokalna – PUP Gdynia od 4 maja 2026 r. prowadził nabór z pulą 50 000 zł dla mieszkańców Sopotu. Warunki podaję za kartą usługi na gov.pl i opisem Biura Pełnomocnika Rządu.
Refundacja składek ZUS i dopłata do oprocentowania kredytu
Co to. Stałe wsparcie PFRON dla przedsiębiorcy z orzeczeniem – nie jednorazowa dotacja, a comiesięczny zwrot składek.
Dla kogo. Osoba z niepełnosprawnością prowadząca działalność, która opłaca składki w całości i terminowo (tolerancja do 14 dni) oraz nie ma zaległości wobec PFRON powyżej 100 zł.
Co daje. Refundację obowiązkowych składek emerytalno-rentowych: 100% przy stopniu znacznym, 60% przy umiarkowanym, 30% przy lekkim. Do tego dochodzi dofinansowanie do 50% oprocentowania kredytu bankowego na kontynuowanie działalności z art. 13 ustawy o rehabilitacji.
Preferencyjny ZUS obejmuje pierwsze dwa lata działalności i liczony jest od podstawy równej 30% minimalnego wynagrodzenia, dlatego kwoty są tam wyraźnie niższe.
Jak i gdzie się zgłosić. Wniosek Wn-U-G składasz co miesiąc. Pomoc działa w reżimie de minimis z limitem 300 000 EUR w trzy lata. Kwoty podaję za danymi PFRON o wysokości refundacji składek i opisem refundacji Biura Pełnomocnika Rządu.
Projekty organizacji pozarządowych z otwartą rekrutacją
To projekty finansowane przez PFRON w trybie konkursowym – z art. 36 ustawy o rehabilitacji, kierunek pomocy 1: „wejście osób niepełnosprawnych na rynek pracy” – oraz ze środków europejskich. Rekrutację prowadzi realizator, nie PFRON, a nabory trwają zwykle ciągle, do wyczerpania miejsc. Dlatego przy każdej pozycji podaję link do strony realizatora. Listę rozszerzam o nowe projekty, gdy pojawiają się kolejne konkursy.
„Nowy Start” – Fundacja Aktywizacja
Co to za projekt. Największy z aktualnych projektów aktywizacyjnych pod względem zasięgu: realizacja od 1 marca 2026 r. do 28 lutego 2029 r., w trzech okresach rocznych, na terenie całej Polski, przez 7 oddziałów fundacji.
Dla kogo. Osoby w wieku aktywności zawodowej z niepełnosprawnością.
Co daje. Pakiet jest szeroki:
- Indywidualny Plan Działania,
- konsultacje z doradcą zawodowym, psychologiem, psychoterapeutą, prawnikiem i specjalistą ds. rynku pracy,
- job crafting i e-learning,
- staże zawodowe,
- warsztaty umiejętności społecznych i zawodowych,
- szkolenia zawodowe,
- warsztaty adaptacyjne z pracodawcą.
Jak i gdzie się zgłosić. Bezpośrednio przez stronę projektu Nowy Start. Trzyletni okres realizacji oznacza jedno: jeśli w danym momencie nie ma miejsc, warto pytać o listę rezerwową, bo kolejny okres roczny startuje niedługo.
„Nowa droga zawodowa II” – Fundacja Challenge Europe
Co to za projekt. Kompleksowa aktywizacja zawodowa prowadzona przez Fundację Challenge Europe.
Dla kogo. Osoby z niepełnosprawnością szukające pracy lub zmiany zawodu.
Co daje. Szkolenia, pracę nad pewnością siebie i doprowadzenie do zatrudnienia – projekt łączy część „miękką” z konkretnym celem, jakim jest podpisanie umowy.
Jak i gdzie się zgłosić. Przez stronę projektu Nowa droga zawodowa II.
„Czas na staż” – Fundacja Sustinae
Co to za projekt. Projekt stażowy finansowany z konkursów PFRON, prowadzony przez Fundację Sustinae.
Dla kogo. Osoby z niepełnosprawnością zainteresowane stażem jako wejściem na rynek pracy.
Co daje. Staż i towarzyszące mu wsparcie aktywizacyjne.
Jak i gdzie się zgłosić. U realizatora. Materiały, które przejrzałem, podają wyłącznie profil projektu – bez kwot stypendium i bez terminów naboru. Aktualny stan rekrutacji i szczegóły finansowe potwierdza fundacja.
„Twoja Nowa Praca – Program Absolwent” – Twoje Nowe Możliwości
Co to za projekt. Kontynuacja 4 projektu prowadzonego przez stowarzyszenie „Twoje Nowe Możliwości”, o wartości 9,6 mln zł. Cel: wprowadzanie absolwentów uczelni wyższych z niepełnosprawnościami na rynek pracy.
Dla kogo. Absolwenci szkół wyższych z niepełnosprawnościami.
Co daje. Wsparcie w przejściu z uczelni do pierwszej pracy zgodnej z kwalifikacjami.
Jak i gdzie się zgłosić. Przez stronę projektu Twoja Nowa Praca.
„KLUCZ do aktywności zawodowej” – Stowarzyszenie KLUCZ
Co to za projekt. Projekt wybrany w konkursie PFRON 1/2024 „Wspieramy aktywność”.
Dla kogo. Osoby z niepełnosprawnością wchodzące lub wracające na rynek pracy.
Co daje. Wsparcie aktywizacyjne w zakresie opisanym przez realizatora.
Jak i gdzie się zgłosić. Zakres wsparcia i zasady rekrutacji opisuje strona projektu KLUCZ do aktywności zawodowej.
Zatrudnienie wspomagane i trener pracy – projekt FERS
Co to za projekt. „Standaryzacja modelu zatrudnienia wspomaganego w Polsce” – projekt systemowy realizowany od 1 stycznia 2025 r. przez Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych z partnerami, w tym z Polską Federacją Zatrudnienia Wspomaganego. Ma charakter koncepcyjno-wdrożeniowy: przygotowuje rozwiązania, które mają wprowadzić wsparcie trenera pracy jako trwały mechanizm ustawowy. Informację o wyborze projektu opublikował program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego.
Dla kogo. To nie nabór dla osób indywidualnych. Odbiorcą są instytucje i przyszły system prawny.
Co daje. Model pięciu etapów pracy trenera: zaangażowanie, tworzenie profilu zawodowego, poszukiwanie pracy, współpraca z pracodawcą, wsparcie w miejscu pracy i poza nim. Model pochodzi z wcześniejszego programu PFRON „Trener pracy”. Projekt ustawy o zatrudnieniu wspomaganym przygotowywano już w 2019 r. i do dziś nie wszedł w życie.
Jak i gdzie się zgłosić. Po trenera pracy dziś idzie się do regionalnych projektów EFS+ w województwie. O to, które z nich działają w okolicy, najszybciej dowiesz się w CIDON.
WTZ i ZAZ – formy rehabilitacji zawodowej w instytucji
To nie nabór wniosków, a placówki, do których osoba z orzeczeniem zgłasza się na miejsce. Różnica jest zasadnicza: w warsztacie się uczestniczy, w zakładzie aktywności zawodowej – pracuje na umowie. Podaję liczby i ograniczenia, bo od nich zależy realny czas oczekiwania.
Warsztat terapii zajęciowej (WTZ)
Co to. Placówka z art. 10a ustawy o rehabilitacji, przeznaczona dla osób, które na razie nie są zdolne do podjęcia pracy. Przygotowuje do zatrudnienia przez rehabilitację społeczną i zawodową.
Dla kogo. Osoby z orzeczeniem zawierającym wskazanie do terapii zajęciowej.
Co daje. Udział w zajęciach terapeutycznych i zawodowych. Od 2026 r. roczna dotacja PFRON na jednego uczestnika wynosi 38 496 zł – wynika to z informacji o wyższym dofinansowaniu WTZ i ZAZ w 2026 r..
Jak i gdzie się zgłosić. W warsztacie działającym w powiecie. Kolejka bywa bardzo długa. Według raportu NIK o warsztatach terapii zajęciowej z lipca 2025 r. na przyjęcie czeka się nawet 3 lata, a od 2007 r. powstały w Polsce tylko dwa nowe warsztaty.
Skuteczność w liczbach, wprost z tego samego raportu:
- w latach 2021–2023 zatrudnienie podejmowało rocznie 1,1–1,8% uczestników,
- u prawie 60% uczestników rehabilitacja trwała ponad 5 lat, w skrajnych przypadkach 18 lat,
- najlepsze placówki osiągały 8–15% odejść do pracy,
- bariery wskazane przez NIK: obawa przed utratą renty, brak ZAZ w okolicy, obawy pracodawców, transport.
Jeśli w Twojej okolicy warsztat ma wieloletnią kolejkę, sensowniej jest w tym samym czasie zgłosić się do projektu fundacji z rekrutacją ciągłą.
Zakład aktywności zawodowej (ZAZ)
Co to. Pracodawca prowadzący rehabilitację zawodową i społeczną, działający z dofinansowaniem PFRON – zasady opisuje karta usługi o dofinansowaniu ZAZ na gov.pl.
Dla kogo. Osoby ze stopniem znacznym oraz ze stopniem umiarkowanym przy autyzmie, niepełnosprawności intelektualnej lub chorobie psychicznej.
Co daje. Zatrudnienie, nie zajęcia. Od 2026 r. dofinansowanie na jednego pracownika to 39 000 zł rocznie.
Skala. W końcu czerwca 2025 r. działało 146 zakładów aktywności zawodowej z 10 006 zatrudnionymi, w tym 7 679 osobami z niepełnosprawnościami – 76,7% wszystkich załóg. Na koniec 2023 r. było 141 ZAZ oraz 639 zakładów pracy chronionej ze 107 357 zatrudnionymi; dane pochodzą z bazy wiedzy o zakładach aktywności zawodowej Biura Pełnomocnika Rządu.
Jak i gdzie się zgłosić. Rekrutacja idzie bezpośrednio do zakładu – tak jak przy zwykłej ofercie pracy.
Programy zakończone – mapa dotacji i efektów
Sekcja dla osób, które trafiły na nazwę programu w starszym artykule i chcą wiedzieć, czy jeszcze działa. Każda pozycja w tym samym schemacie: czas działania, o czym był program, kwoty i skala, co z niego zostało.
- Pilotażowy „ABSOLWENT” (2016–2022)
- O czym był: pierwszy program indywidualnych ścieżek kariery, adresowany do uczelni i organizacji pozarządowych.
- Skala: około 1 000 absolwentów z niepełnosprawnością rocznie.
- Co zostało: od 2023 r. zastąpił go „Absolwent II”.
- Pilotażowy „PRACA – INTEGRACJA” (od 2017)
- O czym był: PFRON wyszukiwał pracodawców ze wskaźnikiem zatrudnienia osób z niepełnosprawnością poniżej 6% i kierował do nich kandydatów.
- Skala: założony cel to co najmniej 1 000 zatrudnień rocznie na otwartym rynku.
- Co zostało: program jest dziś na liście zakończonych – szczegóły opisuje karta programu Praca-Integracja.
- „Komputer dla Homera” (do 2011)
- O czym był: zakup sprzętu komputerowego i oprogramowania dla osób niewidomych i niedowidzących.
- Kwoty: dofinansowanie sprzętu specjalistycznego do 10 208 zł.
- Co zostało: funkcje przejął obszar B „Aktywnego samorządu” – historię programu zachowuje karta programu Komputer dla Homera.
- Pilotażowy „TRENER PRACY” (od 2010)
- O czym był: przetarł szlak zatrudnieniu wspomaganemu w Polsce.
- Skala: pilotaż PFRON, bez trwałego umocowania ustawowego.
- Co zostało: model pięciu etapów pracy trenera funkcjonuje w projekcie FERS o standaryzacji zatrudnienia wspomaganego; dokumentację zbiera karta programu Trener pracy.
- „Stabilne zatrudnienie” w pierwotnej formule
- O czym było: adaptacja pomieszczeń, wyposażenie stanowisk i szkolenia u pracodawców publicznych.
- Kwoty: budżet konkursu w module II to ponad 20,5 mln zł w 2026 r., 20,4 mln zł w 2025 r. i 10,6 mln zł w 2024 r.
- Co zostało: program przekształcono w moduły, a najaktywniejszy dziś jest moduł II „Staże zawodowe”.
Podsumowanie
Najprostsza kolejność działania jest krótka. Najpierw telefon do CIDON, konto w SOW, rejestracja w powiatowym urzędzie pracy, kontakt z realizatorem projektu. Cztery kroki, z których pierwszy trwa kilkanaście minut. Reszta zależy od tego, czy w Twoim powiecie są jeszcze pieniądze i wolne miejsca – a to sprawdzisz tylko pytając.
Tę listę aktualizuję po każdym nowym naborze, więc warto zapisać stronę w zakładkach i wrócić w przyszłości.
Napisz w komentarzu, z którego programu skorzystałeś lub skorzystałaś i jak wyglądała rekrutacja. Jeśli znasz nabór, którego tu nie ma, podaj go – dopiszę go do listy.
Źródła i inspiracje
Materiał zbierałem od oficjalnego wykazu programów PFRON i komunikatów o naborach, przez karty usług na gov.pl i statystyki GUS, po raport NIK o warsztatach terapii zajęciowej, dane Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych i strony realizatorów projektów. Kwoty i terminy podaję za dokumentami pierwotnymi, a nie za omówieniami – omówienia wykorzystuję tylko tam, gdzie porządkują budżet konkursu.
- PFRON – programy realizowane obecnie i programy zakończone
- PFRON – „Aktywny samorząd” w 2026 roku
- PFRON – konkurs „Stażysta Plus” i decyzja o dofinansowaniu wniosków ogłoszona 24 lipca 2026 r.
- PFRON – dokumenty programowe „Absolwent II” i lista podmiotów realizujących program Absolwent
- gov.pl – dofinansowanie stażu i gov.pl – środki na rozpoczęcie działalności
- PFRON – wysokość refundacji składek ZUS i Biuro Pełnomocnika Rządu o refundacji składek
- NIK o warsztatach terapii zajęciowej i dane o zakładach aktywności zawodowej
- Statystyki bezrobotnych z niepełnosprawnością i raport PARP o wsparciu zatrudnienia
- CIDON – Ośrodki Wsparcia i Testów, ZUS o limitach dorabiania od marca 2026 r., FERS – standaryzacja zatrudnienia wspomaganego
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jakie programy aktywizacji zawodowej działają teraz dla osób z niepełnosprawnością?
Z programów PFRON działają „Aktywny samorząd” z budżetem 306,1 mln zł w 2026 r., „Stabilne Zatrudnienie” z konkursem „Stażysta Plus”, „Absolwent II” oraz „Zajęcia klubowe w WTZ”. Do tego dochodzą instrumenty urzędu pracy dostępne cały rok i projekty fundacji z rekrutacją ciągłą.
Czy z rentą socjalną można pójść na staż albo szkolenie z urzędu pracy?
Tak. Osoba z rentą rejestruje się w powiatowym urzędzie pracy jako poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu i w tym statusie korzysta ze staży, szkoleń, prac interwencyjnych oraz dotacji na firmę. Warunki dofinansowania stażu opisuje karta usługi na gov.pl.
Do kiedy można złożyć wniosek w programie „Aktywny samorząd”?
W 2026 r. obszar E przyjmuje wnioski od 16 lutego do 30 listopada, Moduł I obszary A–D od 1 marca do 31 sierpnia, Moduł III od 2 kwietnia do 15 października. Moduł II ma dwa terminy: do 31 marca 2026 r. dla roku akademickiego 2025/2026 i do 10 października 2026 r. dla 2026/2027. Terminy potwierdza komunikat PFRON o programie w 2026 roku.
Czy „Absolwent II” jest tylko dla osób po studiach?
Nie. Moduł I obejmuje absolwentów szkół wyższych i studentów ostatniego roku, obszar D – studentów od trzeciego semestru, a Moduł II absolwentów szkoły średniej oraz uczniów klas III–V szkoły średniej. Moduł IV kierowany jest do osób ze stopniem znacznym lub umiarkowanym opuszczających pieczę zastępczą; zakres opisują dokumenty programowe Absolwenta II.











Takie programy naprawdę mają sens, bo wiele osób chce wrócić na rynek pracy, ale po prostu nie wie, od czego zacząć. Czasem wystarczy dobrze dobrany kurs, pomoc doradcy albo wsparcie w znalezieniu pierwszego zatrudnienia, żeby odzyskać pewność siebie i ruszyć do przodu. Moim zdaniem warto korzystać z takich możliwości, bo inwestycja w swoje umiejętności prawie zawsze się zwraca. Dobrze, że powstają inicjatywy, które pomagają ludziom zdobyć nowe kwalifikacje i zwiększyć swoje szanse na znalezienie pracy.